IX Ka 572/22 - uzasadnienie Sąd Okręgowy w Toruniu z 2023-02-03
UZASADNIENIE |
|||
|
Formularz UK 2 |
Sygnatura akt |
IX Ka 572/22 |
|
|
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: |
1 |
||
|
CZĘŚĆ WSTĘPNA |
|||
|
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|
wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 8 lipca 2022 roku, sygn. akt (...) |
|
1.2. Podmiot wnoszący apelację |
|
☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|
☐ oskarżyciel posiłkowy |
|
☐ oskarżyciel prywatny |
|
☒ obrońca |
|
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|
☐ inny |
|
1.3. Granice zaskarżenia |
|
1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
||||
|
☒ na korzyść ☒ na niekorzyść |
☒ w całości |
|||
|
☒ w części |
☐ |
co do winy |
||
|
☒ |
co do kary |
|||
|
☐ |
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
|||
|
1.1.2. Podniesione zarzuty |
||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
||||
|
☐ |
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
|||
|
☐ |
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
|||
|
☒ |
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
|||
|
☒ |
art. 438 pkt 3 k.p.k.
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
|||
|
☐ |
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
|||
|
☐ |
||||
|
☐ |
brak zarzutów |
|||
|
1.4. Wnioski |
|
☒ |
Uchylenie |
☒ |
Zmiana |
|
Ustalenie faktów w związku z dowodami |
|
1.5. Ustalenie faktów |
|
1.1.3. Fakty uznane za udowodnione |
||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|
2.1.1.1. |
M. W. |
niekaralność oskarżonej |
karta karna |
202 |
|
1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione |
||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|
2.1.2.1. |
||||
|
1.6. Ocena dowodów |
|
1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów |
||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 |
Dowód |
Zwięźle o powodach uznania dowodu |
|
2.1.1.1 |
karta karna M. W. |
dokument wystawiony przez uprawniony podmiot |
|
1.1.6.
Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów |
||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 |
Dowód |
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu |
|
STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków |
||
|
Lp. |
Zarzut |
|
|
3.1.- |
- apelacja obrońcy oskarżonej - 1. zarzut obrazy prawa procesowego, który mógł mieć wpływ na treść orzeczenia, to jest: - naruszenie art. 201 kpk poprzez oddalenie wniosku dowodowego obrońcy o powołanie kolejnego biegłego i sporządzenie kolejnej opinii biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków, - naruszenie art. 4 kpk, art. 6 kpk, art. 366§1 kpk poprzez uniemożliwienie obrońcy odniesienia się do opinii uzupełniającej ustnej biegłego złożonej na rozprawie w dniu 28 czerwca 2022r. bez wyznaczania dodatkowego terminu rozprawy, 2. zarzut błędu w ustaleniach faktycznych poprzez nietrafne wyprowadzenie wniosku, że oskarżona wjeżdżając na ul. (...) miała możliwość dostrzeżenia motocyklisty na podstawie opinii biegłego, która jest wewnętrznie sprzeczna, 3. naruszenie art. 67§3 kk poprzez obciążenie oskarżonej kwotą 2000zł tytułem zadośćuczynienia bez ustalenia stopnia przyczynienia się pokrzywdzonego do zaistniałego zdarzenia drogowego. - apelacja prokuratora – - zarzut błędu w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia, polegający na niesłusznym uznaniu, iż zgromadzony materiał dowodowy oraz poczynione ustalenia dają podstawę do warunkowego umorzenia postępowania wobec oskarżonej, podczas gdy prawidłowa ocena zdarzenia, stopnia naruszenia przez oskarżoną reguł bezpieczeństwa w ruchu lądowym prowadzą do wniosku, że społeczna szkodliwość czynu popełnionego przez oskarżoną oraz wina są znaczne, co winno skutkować wydaniem wyroku skazującego. |
☐ zasadny – apelacja prokuratora ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny – apelacja obrońcy |
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
||
|
- szczegółowo punkt 5.2 |
||
|
Wniosek |
||
|
- szczegółowo punkt 5.2 |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
|
|
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. |
||
|
3.2. |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
|
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
||
|
Wniosek |
||
|
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
||
|
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. |
||
|
3.3. |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
|
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
||
|
Wniosek |
||
|
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
||
|
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. |
||
|
OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU |
|
|
4.1. |
|
|
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności |
|
|
ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO |
|
|
1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji |
|
|
5.1.1. |
Przedmiot utrzymania w mocy |
|
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy |
|
|
1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji |
|
|
5.2.1. |
Przedmiot i zakres zmiany |
|
- wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 8 lipca 2022r., sygn. akt (...) |
|
|
Zwięźle o powodach zmiany |
|
|
Sąd odwoławczy dokonał kontroli instancyjnej niniejszego wyroku zainicjowanej wniesieniem apelacji przez obrońcę oskarżonej M. W. i prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 8 lipca 2022 roku, sygn. akt (...). Sąd Okręgowy uznał wniesione apelacje za niezasadne, aczkolwiek zmienił punkt „II” zaskarżonego wyroku poprzez obniżenie orzeczonego częściowego zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego do kwoty 1000zł, a w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Sąd odwoławczy podzielając stanowisko sądu I instancji uznał tym samym, iż wina i społeczna szkodliwość czynu zarzucanego M. W. w akcie oskarżenia nie była znaczna, a okoliczności jego popełnienia nie budziły wątpliwości, a wobec tego na podstawie art. 66§1 i §2 kk, art. 67§1 kk Sąd Rejonowy słusznie postępowanie karne warunkowo umorzył na okres próby wynoszący 2 lata. Odnosząc się do apelacji prokuratora na wstępie należało zaznaczyć i podkreślić, iż Sąd Rejonowy w wydanym przez siebie wyroku, w punkcie „I” wprost ustalił fakt przyczynienia się pokrzywdzonego J. B. do spowodowania wypadku, co w sposób jednoznaczny wynika z opinii biegłego z dziedziny rekonstrukcji wypadków oraz dokonanej analizy akt sprawy. Stanowisko sądu I instancji w pełni aprobuje sąd odwoławczy, a z okoliczności zdarzenia i wspomnianej opinii biegłego można wyprowadzić wniosek, że przyczynienie jest bezsporne i istotne, jak akcentuje to Sąd Rejonowy w swoim pisemnym uzasadnieniu (brak uprawnień do kierowania motocyklami, nieduże doświadczenie w kierowaniu motocyklami po drogach publicznych, poruszanie się z nadmierną prędkością, podjęcie zbyt późno manewru hamowania - k. 166 akt). Okoliczność tę, a więc istotne przyczynienie się do wypadku przez pokrzywdzonego w istocie pomija prokurator w swojej apelacji skupiając się jedynie na analizie zachowania oskarżonej przed i w trakcie zdarzenia. W ocenie sądu odwoławczego oceniając zasadność wyroku Sądu Rejonowego trzeba mieć na uwadze ustalenie sądu I instancji co do istotnego przyczynienia się do wypadku przez pokrzywdzonego, czego w apelacji prokurator co do zasady nie neguje. Ten fakt musi natomiast rzutować na ocenę stopnia winy oskarżonej, ocenę okoliczności zdarzenia i w końcu stopień społecznej szkodliwości czynu jako nieznaczny w kontekście możliwości zastosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania w sytuacji gdy bezspornie występują pozostałe przesłanki rzutujące na możliwość stosowania tej instytucji prawa karnego materialnego. Tak więc sąd odwoławczy po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zebranym w niniejszej sprawie doszedł do przekonania w ślad za Sądem Rejonowym, iż wina i społeczna szkodliwość czynu popełnionego przez oskarżoną nie były znaczne. Sąd Rejonowy rozważył wszelkie przesłanki pozwalające określić stopień społecznej szkodliwości czynu określone w art. 115§2 kk, zważając na rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiar wyrządzonej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu zabronionego, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności. „W art. 115§2 kk ustawodawca wskazał, jakie elementy winny być brane pod uwagę przy dokonywaniu oceny stopnia społecznej szkodliwości każdego czynu zabronionego. Oceny takiej należy dokonywać indywidualnie co do każdego czynu wyczerpującego znamiona określone w ustawie karnej, zarówno w kontekście ustalenia czy czyn taki jest społecznie szkodliwy w stopniu wyższym niż znikomy (art. 1§2 kk), jak i wtedy, gdy ustawa karna wiąże określone skutki z popełnieniem czynu o określonym stopniu społecznej szkodliwości (np. art. 66§1 kk, art. 93b§1 kk).” - postanowienie SN z 21.02.2019 r., V KK 54/18, LEX nr 2629830. Słusznie zatem Sąd Rejonowy wziął pod rozwagę zwłaszcza przyczynienie się pokrzywdzonego do spowodowania wypadku komunikacyjnego oraz fakt, iż oskarżona nie miała motywacji popełnienia czynu zabronionego, a popełniła go jedynie poprzez nierozwagę czy brak należytej uwagi. Ponadto pokrzywdzony nie odniósł znaczących, a zwłaszcza nieodwracalnych obrażeń, a sąd I instancji jednakże miał na względzie to, iż oskarżona naruszyła reguły ostrożności swoim zachowaniem poprzez nieustąpienie pierwszeństwa pojazdowi poruszającemu się drogą główną, co spowodowało wypadek komunikacyjny. Sąd Rejonowy szczegółowo i właściwie rozważył wszelkie powyższe okoliczności i doszedł do przekonania, iż stopień społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez M. W. nie był znaczny, a zachowanie pokrzywdzonego także i istotnie przyczyniło się do spowodowania wypadku komunikacyjnego. „Z treści przepisu art. 66§1 kk wynika jednoznacznie, iż z dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania może skorzystać wyłącznie sprawca niekarny za przestępstwo umyślne. Podkreślić przy tym trzeba, że przesłanka ta ma charakter bezwzględny i uzależnia orzekanie o warunkowym umorzeniu postępowania od ustalenia, że w chwili wyrokowania sprawca nie jest karany za jakiekolwiek przestępstwo umyślne, niezależnie od jego podobieństwa do czynu będącego przedmiotem postępowania i rodzaju wymierzonej uprzednio kary” (wyrok SN z 2.12.2020 r., III KK 324/20, LEX nr 3093443.). Sąd Rejonowy prawidłowo zważył, iż oskarżona nie była karana za żadne przestępstwa i tym samym spełnia jedną z kolejnych przesłanek orzeczenia wobec niej warunkowego umorzenia postępowania. Dodatkowo wina i społeczna szkodliwość czynu przez nią popełnionego nie była znaczna, okoliczności popełnienia przestępstwa nie budziły wątpliwości, a warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia oskarżonej uzasadniały, że pomimo umorzenia postępowania będzie ona przestrzegała porządku prawnego. Sąd Okręgowy także zważył na dotychczasowy sposób życia oskarżonej oraz uznał fakt popełnienia tego występku jako incydentalny w życiu M. W.. Sąd Rejonowy prawidłowo dokonał analizy i oceny wszelkich okoliczności sprawy i doszedł do przekonania, iż oskarżona nie popełni ponownie czynu zabronionego, a zastosowanie wobec niej warunkowego umorzenia postępowania będzie w sposób wystarczający spełniało funkcję wychowawczą i represyjną. Sąd Rejonowy orzekł wobec oskarżonej także częściowe zadośćuczynienie za doznaną krzywdę na rzecz J. B. w kwocie 2000zł, gdyż samo orzeczenie było obligatoryjne ze względu na decyzję o warunkowym umorzeniu postępowania - „Już z literalnego brzmienia art. 67§3 kk jednoznacznie wynika, że orzeczenie naprawienia szkody (zadośćuczynienia), w przeciwieństwie do pozostałych obowiązków probacyjnych, ma charakter obligatoryjny. Przesądza o tym użyty przez ustawodawcę zwrot "sąd nakłada". Obowiązku tego nie stosuje się, gdy przestępstwem nie wyrządzono szkody (np. w wypadku przygotowania lub usiłowania bądź tzw. przestępstw bez ofiar) albo gdy szkoda wyrządzona przestępstwem została już naprawiona. Zobowiązanie do naprawienia szkody (zadośćuczynienia) może polegać na zobowiązaniu sprawcy do przywrócenia stanu poprzedniego albo do zapłacenia określonej kwoty na rzecz pokrzywdzonego, natomiast sposób naprawienia szkody musi być określony w orzeczeniu sądu.” (wyrok SN z 27.04.2021 r., IV KK 106/21, LEX nr 3252561.) Należało przyznać, iż pokrzywdzony bez wątpienia doznał szkody poprzez popełnienie przez oskarżoną czynu zabronionego, niemniej jednak sąd odwoławczy orzekając o wysokości częściowego zadośćuczynienia poprzez jej obniżenie do kwoty 1000zł miał na względzie zwłaszcza fakt, iż pokrzywdzony przyczynił się i to w sposób istotny do spowodowania wypadku w komunikacji czego dowiodła analiza akt i analiza jednoznacznej ekspertyzy wypadku drogowego sporządzona przez biegłego, która nie była kwestionowana przez prokuratora. Powyższa uwaga dotycząca istotnego przyczynienia się pokrzywdzonego do zdarzenia drogowego i tym samym obniżenie częściowego zadośćuczynienia do kwoty 1000zł odnosi się także do jednego z zarzutów obrońcy zwartego w jego apelacji. Odnosząc się do apelacji obrońcy, zważywszy na powyższe okoliczności należało uznać, iż apelacja wniesiona przez obrońcę oskarżonej M. W. co do braku winy oskarżonej nie była zasadna. Spowodowała jednak zmianę wyroku, gdyż w wyniku kontroli instancyjnej sąd odwoławczy doszedł do przekonania, że organ meriti o ile w prawidłowy sposób ocenił stopień społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez oskarżoną o tyle nie było przekonujące orzeczenie o częściowym zadośćuczynieniu na rzecz pokrzywdzonego w kwocie 2000zł co spowodowało zmianę punktu „II” zaskarżonego wyroku poprzez obniżenie tegoż zadośćuczynienia do kwoty 1000zł. Jeśli chodzi o pozostałe zarzuty zawarte w apelacji obrońcy, które zmierzały do podważenia ustaleń co do sprawstwa oskarżonej, stwierdzić należało, że nie zasługiwały one na uwzględnienie. Skarżący nie miał racji twierdząc, że wskutek błędnego przyjęcia za miarodajną podstawę ustaleń opinii biegłego W. A., sąd meriti niesłusznie uznał, że na wiarę nie zasługiwały wyjaśnienia oskarżonej w części dotyczącej uznania, że nie ponosi ona winy za zaistniałe zdarzenie. Z wywodów apelacji wynikało, że błąd sądu meriti miał polegać na tym, że mimo, iż z art. 201 kpk wynika, że stanowi on samoistną podstawę dopuszczenia dowodu z ustnej opinii uzupełniającej lub do przeprowadzenia nowej opinii, jeśli zachodzi sprzeczność między opiniami biegłych, to sąd meriti nie zasięgnął nowej opinii biegłego i przyjął za podstawę ustaleń, zawierającą niekorzystne dla oskarżonej konkluzje, opinię biegłego W. A., choć w sprawie opiniował też P. H. (opinia tzw. „prywatna”), a sformułowane przez niego wnioski były dla oskarżonej korzystne. Stanowiska skarżącego nie sposób było jednak podzielić. Nie może ulegać wątpliwości, że nie każda sytuacja, gdy w sprawie wydane zostaną dwie opinie przez różnych biegłych, automatycznie obliguje sąd do wezwania ich obu na rozprawę. Powszechnie przyjmuje się też, że sam fakt, iż twierdzenia dwóch biegłych nie pokrywają się, nie obliguje sądu do powołania kolejnego biegłego. Konieczność taka zachodzi dopiero wówczas, jeśli po dokonaniu oceny obu opinii w drodze stosowania zasady swobodnej oceny dowodów, sąd orzekający nie jest w stanie usunąć wątpliwości co do wartości dowodowej opinii i żadna z nich nie może zostać uznana za logiczną, jasną i wewnętrznie niesprzeczną. Z sytuacją taką nie mieliśmy jednak do czynienia w przedmiotowej sprawie. Z pisemnych motywów orzeczenia sądu I instancji jednoznacznie wynikało, że decyzja sądu o oparciu się na opinii biegłego W. A. została poprzedzona wnikliwą analizą obu sporządzonych w sprawie opinii, a w jej wyniku sąd doszedł do wniosku, że bez naruszenia art. 7 kpk, czy konieczności dokonywania samodzielnej weryfikacji specjalistycznych twierdzeń biegłych, możliwe było stwierdzenie przez sąd, że jako miarodajna podstawa ustaleń winna zostać przyjęta opinia biegłego W. A.. Owo stanowisko Sądu Rejonowego było prawidłowe. Mimo, że obaj biegli rzeczywiście wypowiedzieli się na temat tego jaki był mechanizm powstania wypadku, który z uczestników wypadku zachował się niezgodnie zobowiązującymi przepisami i na czym polegał jego błąd oraz który z uczestników zdarzenia przyczynił się do jego zaistnienia, to w rzeczywistości było tak, że tylko analiza przeprowadzona przez biegłego W. A. miała charakter kompleksowy i uwzględniała wszystkie okoliczności miarodajne dla rozstrzygnięcia o tym jak doszło do tego, że oskarżona kierująca samochodem osobowym i motocyklista zderzyli się w dniu 29 lipca 2021r. w T. na skrzyżowaniu ulic (...). Biegły W. A. wbrew twierdzeniom zawartym w apelacji wszechstronnie i szczegółowo analizował sytuację na drodze odnosząc się do wszystkich istotnych kwestii. Trudno nie podzielić argumentacji sądu I instancji, że przedmiotowa opinia była szczegółowa, jasna, pełna, wydana w oparciu o całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w efekcie biegły poczynił prawidłowe ustalenia i obliczenia prowadzące do rekonstrukcji przebiegu wypadku. Co więcej biegły został przesłuchany przed Sądem Rejonowym i czynność ta sprowadzała się do wydania opinii ustnej uzupełniającej, w której co istotne biegły W. A. wprost odniósł się do opinii „prywatnej” w logiczny sposób podważając jej ustalenia co przekonało Sąd Rejonowy o wiarygodności opinii W. A., a co przekonuje także sąd odwoławczy. Bardzo istotne jest także i to, że biegły ten uzupełniając swoją pisemną opinię przeanalizował także aktualny materiał dowodowy, a zwłaszcza wyjaśnienia oskarżonej, które złożone były w postępowaniu przygotowawczym i sądowym, bowiem wydając opinię pisemną biegły dysponował zeznaniami M. W. złożonymi wówczas w charakterze świadka, a przecież jej rola procesowa uległa zmianie (oskarżona). Biegły stwierdził w tej sytuacji, że wyjaśnienia oskarżonej nie zmieniają ustaleń opinii pisemnej, a wręcz jeszcze bardziej potwierdzają jej ustalenia i wnioski, bowiem wyjaśnienia złożone przez M. W. w charakterze podejrzanej, a następnie oskarżonej są materiałem dowodowym szerszym niż jej wypowiedzi w charakterze świadka. Nie można w tej sytuacji uwzględnić zarzutu obrońcy gdy wskazuje, że Sąd Rejonowy uniemożliwił obrońcy odniesienie się w sposób należyty do uzupełniającej opinii powyższego biegłego, gdyż sąd ten domagał się od obrońcy, aby ten zaraz po wydaniu ustnej opinii uzupełniającej, już na rozprawie w dniu 28 czerwca 2022r. bez wyznaczenia dodatkowego terminu, ustosunkował się do tejże opinii ustnej. Zważyć należy, że podstawowa, szczegółowa opinia pisemna biegłego jest i musi być znana obrońcy. Opinia ustna jest jedynie jej uzupełnieniem i prowadzi do wyjaśnienia określonych wątpliwości sądu czy stron. Wskazać trzeba, że w trakcie rozprawy głównej w dniu 28 czerwca 2022r., jak to wynika z protokołu, obrońca zadawał biegłemu dodatkowe pytania, a więc materia sprawy i przedmiot opinii nie był dla obrońcy zaskoczeniem. W tej sytuacji domaganie się dodatkowego terminu rozprawy (jako zarzut apelacji) nie ma uzasadnienia, a w sytuacji gdy obrońca miał dalsze zastrzeżenia do opinii biegłego mógł bez problemu zadawać dalsze dodatkowe pytania, aby te wątpliwości rozwiać bądź utwierdzić się w przekonaniu o swoich racjach. Na marginesie należy zauważyć, że na rozprawie w dniu 28 czerwca 2022r, obrońca nie składał wniosku o przerwę w rozprawie i wyznaczenie dodatkowego terminu na ustosunkowanie się do opinii ustnej biegłego. Złożył natomiast wniosek o powołanie kolejnego biegłego wskazując na, w jego ocenie sprzeczności, niejasności w opinii biegłego, a także z uwagi na to, że „od biegłego biły złe uczucia do oskarżonej”. Tak sformułowany wniosek dowodowy obrońcy został przez Sąd Rejonowy oddalony z argumentacją m. in. taką, że opinia biegłego W. A. jest jasna i nie zawiera sprzeczności i to postanowienie Sądu Rejonowego zyskuje całkowitą aprobatę sądu odwoławczego. Wobec powyższego apelację obrońcy należy ocenić w kategorii jedynie polemiki z prawidłowymi ustaleniami sąd I instancji. Podważenie ustaleń Sądu Rejonowego jako dowolnych możliwe byłoby jedynie w razie stwierdzenia, że sąd meriti błędnie doszedł do wniosku, że opinia biegłego W. A., którą nie tylko porównywał z opinią „prywatną” innego biegłego, ale i badał pod kątem pozostałych kryteriów wynikających z art. 201 kpk, nie była ani niepełna, ani niejasna, ani wewnętrznie sprzeczna. Skarżący nie wykazał jednak (poza swoimi sugestiami i oceną), by opinia biegłego W. A. dotknięta była jakąś wadą poza tym, że nie była korzystna dla oskarżonej, za wiarygodnością wyjaśnień której opowiedział się biegły P. H. po dokonaniu jednakże fragmentarycznej oceny zdarzenia. Biegły W. A. kategorycznie wskazał, że niezależnie od wariantu przebiegu zdarzenia wskazanych w wyjaśnieniach oskarżonej i zeznaniach pokrzywdzonego, oskarżona i tak ponosiła winę za to, że doszło do zdarzenia, a stwierdzenie Sądu Rejonowego, że zachowanie pokrzywdzonego pozostawało w istotnym związku ze zdarzeniem nie zwalniało jej od odpowiedzialności za zarzucony występek, ale niewątpliwie miało wpływ na ocenę stopnia jej winy oraz ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu co w efekcie skutkowało warunkowym umorzeniem postępowania karnego. Jeśli chodziło o ocenę prawidłowości postępowania pokrzywdzonego, to rzeczywiście i bez wątpienia, jak już wskazano wyżej, kierował on motocyklem bez uprawnień, z niewielkim doświadczeniem w poruszaniu się po drogach publicznych, jadąc z nadmierną prędkości i powziętym za późno manewrem hamowania, a fakty te pozwalają twierdzić, że nie zareagował on do końca właściwie w sytuacji zagrożenia w ruchu drogowym. Z treści opinii biegłego W. A. wynikało, że biegły analizował wszystkie okoliczności zdarzenia pod kątem wyjaśnień oskarżonej i zeznań pokrzywdzonego mając na uwadze także i to czy można było uniknąć wypadku z uwzględnieniem konkretnych danych wynikających ze zgromadzonych dowodów, pozwalających na odtworzenie prędkości pojazdów, a tym samym i ich wzajemnego położenia oraz czasu reakcji kierowcy samochodu i kierowcy motocykla. Po przeprowadzeniu tej analizy biegły wyraźnie stwierdził, wspierając się symulacjami zdarzenia, że oskarżona poruszała się drogą podporządkowaną i przed wjazdem na skrzyżowanie obowiązana była ustąpić pierwszeństwa motocykliście, bowiem stosując się do zasady szczególnej ostrożności na skrzyżowaniu oraz stosując się do znaków drogowych miała możliwość w tym stanie faktycznym dostrzeżenia nadjeżdżającego motocyklisty z odległości umożliwiającej zaniechanie wjazdu na skrzyżowanie. Pokrzywdzony zaś poruszał się z nadmierną prędkością co nie powodowało jednak oddania pierwszeństwa kierującej samochodem oskarżonej. W ocenie biegłego pokrzywdzony miał możliwość uniknięcia wypadku poprzez hamowanie, który to manewr podjął jednak zbyt późno, a fakt ten stanowił przyczynienie się do zaistniałego zdarzenia drogowego. Zarzutu obrońcy, że sporządzona przez biegłego W. A. opinia była niepełna, wewnętrznie sprzeczna, gdyż nie uwzględniała wszystkich okoliczności przydatnych dla oceny prawidłowości postępowania uczestników zdarzenia, nie można było zatem podzielić. Z opinii tego biegłego stanowczo wynikało, że dla przebiegu zdarzenia zachowanie oskarżonej pozostawało w związku z wypadkiem. Biegły rzeczowo uzasadnił to stanowisko, a skarżący nie wskazał na żadne okoliczności, które poddawałyby w wątpliwość prawidłowość tego stwierdzenia. Uznać zatem należało, że sąd I instancji słusznie uznał ową opinię za pełnowartościowy materiał dowodowy i podzielił wynikające z niej wnioski. Strony jak i sąd mają prawo przesłuchania biegłego w związku z niejasnościami i wątpliwościami, jakie dla nich wywołuje opinia (co z resztą w tej sprawie nastąpiło). Jeżeli jednak dowód z opinii pisemnej i ustnej jest przekonujący i zrozumiały dla sądu (organu procesowego), który to obiektywnie i trafnie uzasadni, to fakt, że opinia nie jest przekonująca dla stron, nie uzasadnia sięgania po kolejną opinię biegłego. Ocena dowodów, w tym również opinii biegłych jest wyłączną domeną sądu. Wobec powyższego jako konsekwencja obrazy prawa procesowego, zarzut poczynienia przez Sąd Rejonowy także błędnych ustaleń faktycznych w zakresie winy oskarżonej okazał się również niezasadny. Przypomnieć bowiem należy, iż zarzut błędu w ustaleniach faktycznych może być uznany za trafny jedynie wówczas, gdy skarżący wykaże, iż rozstrzygnięcie sądu nie uwzględnia całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego bądź, że ocena poszczególnych dowodów sprzeczna jest z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego, czy też wskazaniami wiedzy. Kwestionowanie stanowiska sądu I instancji nie może jednak sprowadzać się wyłącznie do prezentowania innej, możliwej na gruncie przeprowadzonych dowodów wersji faktycznej zdarzenia. Konieczne jest bowiem wykazanie jakich konkretnie uchybień w zakresie zasad rozumowania dopuścił się sąd. Sama możliwość przeciwstawienia się ustaleniom sądu orzekającego odmiennego poglądu w kwestii ustaleń faktycznych, opartego na innych dowodach od tych, na których oparł się sąd I instancji bądź też na odmiennej ich ocenie nie może prowadzić do wniosku o popełnieniu przez sąd błędu w ustaleniach faktycznych (por. wyrok SN z dnia 22 stycznia 1975 r. OSNPG 1975, nr 9, poz. 84 oraz z dnia 22 stycznia 1975 r. OSNKW 1975, z. 5, poz. 58). Środek odwoławczy, który nie spełnia powyższych wymagań może być postrzegany wyłącznie w kategoriach polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym wyroku, co już wyżej akcentowano. Analiza uzasadnienia zarzutu apelacji prowadziła do wniosku, iż w przedmiotowej sprawie miała miejsce właśnie tego rodzaju polemika. Obrońca oskarżonej w uzasadnieniu apelacji nie wskazał w istocie dowodów, które miałyby potwierdzać zarzuty apelacji, a w istocie jak się wydaje, chodzi jedynie o wyjaśnienia oskarżonej, która w efekcie nie przyznawała się do winy oraz o błędną w ocenie skarżącego opinię biegłego W. A.. Natomiast apelacja nie przytaczała na poparcie podnoszonego zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych innych i na tyle trafnych argumentów, aby uznać tenże zarzut za uzasadniony. Mając na uwadze powyższe, rozstrzygnięcie którym oskarżoną M. W. uznano za winną popełnienia zarzucanego jej czynu, przy istotnym przyczynieniu się pokrzywdzonego, ocenić należało jako prawidłowe, a w tej sytuacji zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania, jak już akcentowano wyżej, było całkowicie uzasadnione. Sąd odwoławczy nie dostrzegł w zaskarżonym orzeczeniu żadnych uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 kpk oraz rażącej niesprawiedliwości orzeczenia z art. 440 kpk, będących podstawą do uchylenia wyroku z urzędu, dlatego też po dokonaniu opisanej powyżej zmiany, w pozostałym zakresie został on utrzymany w mocy. |
|
|
1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|||
|
1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia |
|||
|
5.3.1.1.1. |
|||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
5.3.1.2.1. |
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości |
||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
5.3.1.3.1. |
Konieczność umorzenia postępowania |
||
|
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia |
|||
|
5.3.1.4.1. |
|||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania |
|||
|
1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku |
|||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
||
|
Koszty Procesu |
|||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
|
III, IV |
Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 624§1 kpk sąd odwoławczy zwolnił oskarżoną M. W. z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych za II instancję, zaś wydatkami poniesionymi w postępowaniu odwoławczym obciążył Skarb Państwa, mając na uwadze sytuację finansową oskarżonej, obciążenia finansowe wynikające z wyroku, a także zasady słuszności. |
|
PODPIS |
|
0.1.1.3. Granice zaskarżenia |
||||||
|
Kolejny numer załącznika |
1 |
|||||
|
Podmiot wnoszący apelację |
- Prokurator Rejonowy (...), - obrońca oskarżonej M. W., |
|||||
|
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja |
- wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 8 lipca 2022r. w sprawie o sygn. (...), |
|||||
|
0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
||||||
|
☒ na korzyść ☒ na niekorzyść |
☒ w całości |
|||||
|
☒ w części |
☐ |
co do winy |
||||
|
☒ |
co do kary |
|||||
|
☐ |
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
|||||
|
0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty |
||||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
||||||
|
☐ |
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
|||||
|
☐ |
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
|||||
|
☒ |
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
|||||
|
☒ |
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
|||||
|
☒ |
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
|||||
|
☐ |
||||||
|
☐ |
brak zarzutów |
|||||
|
0.1.1.4. Wnioski |
||||||
|
☒ |
uchylenie |
☒ |
Zmiana |
|||
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Toruniu
Osoba, która wytworzyła informację: Andrzej Walenta
Data wytworzenia informacji: