Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Toruniu

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IX Ka 518/22

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

0

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1.  Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt (...)

1.2.  Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3.  Granice zaskarżenia

1.1.1.  Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2.  Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4.  Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5.  Ustalenie faktów

1.1.3.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

K. Z.

niekaralność oskarżonego

karta karna

242

1.1.4.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6.  Ocena dowodów

1.1.5.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.1.1.1

Karta karna

Dokument wystawiony przez uprawniony podmiot.

1.1.6.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 2 § 2 kpk, art. 4 kpk, art. 7 kpk, art. 366 § 1 kpk oraz art. 410 kpk poprzez:

1. dokonanie niewłaściwej oceny zgromadzonych sprawie dowodów, działając tym samym z przekroczeniem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, w szczególności na pochopnym przyznaniu pełnej wiarygodności zeznaniom pokrzywdzonego J. G., w sytuacji gdy posiadał on interes procesowy w rozstrzygnięciu niekorzystnym dla oskarżonego;

2. przyznaniu pełnej wiarygodności zeznaniom pokrzywdzonego J. G., nie dostrzegając jednocześnie i nie wyjaśniając ich sprzeczności z resztą zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności nie konfrontując ich z wyjaśnieniami oskarżonego;

3. uchyleniu się od oceny części zgromadzonych w sprawie dowodów, mianowicie fragmentów wyjaśnień złożonych przez oskarżonego, potwierdzonych wstępnie w zeznaniach składanych przez pokrzywdzonego J. G., z których wynika, że pokrzywdzony użytkował pojazd za zgodą oskarżonego przez okres blisko jednego roku, oraz że w tym okresie pokrzywdzony dysponował wszelkimi dokumentami odzwierciedlającymi stan prawny pojazdu (dowodem rejestracyjnym, kartą pojazdu), wydanymi pokrzywdzonemu przez oskarżonego jeszcze przed zapłatą ceny za pojazd;

4. uchyleniu się od oceny części zgromadzonych w sprawie dowodów, mianowicie fragmentów wyjaśnień złożonych przez oskarżonego, z których wyłaniał się obraz działania oskarżonego pod wpływem błędu co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego (oskarżony pozostawał w błędzie co do okoliczności przysługiwania mu pełnego statusu właścicielskiego spornego pojazdu);

Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, będący pochodną wyżej wymienionych naruszeń prawa procesowego, to jest jakoby oskarżonemu w momencie zawierania umowy sprzedaży pojazdu towarzyszył zamiar kierunkowy, polegający na działaniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, tj. doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem pokrzywdzonego za pomocą wprowadzenia go w błąd poprzez zatajenie faktu współwłasności pojazdu R. (...) o nr rej. (...).

Naruszenie prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, tj. art. 286 § 1 kk oraz art. 284 § 2 kk poprzez niewłaściwą subsumpcję ustalonego stanu faktycznego pod wskazane normy prawne, podczas gdy przypisane oskarżonemu zachowanie nie zawiera znamion strony podmiotowej i przedmiotowej wskazanych czynów zabronionych.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się niezasadna.

Kontrola instancyjna wykazała, że Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził przewód sądowy, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7 kpk ocenił wszystkie zebrane dowody, a na ich podstawie poczynił właściwe ustalenia faktyczne i trafnie orzekł o odpowiedzialności oskarżonego K. Z.. Ocena dowodów dokonana przez Sąd meriti jest rozsądna, a Sąd odwoławczy nie doszukał się w niej błędów, zaniechań i uchybień. Jest ona zgodna z zasadami wiedzy, doświadczenia życiowego oraz nie zawiera błędów logicznych ani faktycznych.

Obrońca oskarżonego niesłusznie zakwestionował uznanie za wiarygodne zeznań pokrzywdzonego J. G., a także przyjęcie jego relacji za podstawę ustaleń stanu faktycznego sprawy. Sąd Okręgowy, po lekturze akt sprawy, doszedł do wniosku iż depozycje tego świadka były wiarygodne. Ustalenie stanu faktycznego sprawy – w przeważającej mierze na podstawie jego relacji – było prawidłowe. Zeznania te były spontaniczne, szczegółowe, konsekwentne i logiczne. Korespondowały one wzajemnie ze sobą, a także z pozostałym materiałem dowodowym, z w tym z zeznaniami M. B., korespondencją SMS między oskarżonym a pokrzywdzonym, dokumentacją dotyczącą stanu prawnego przedmiotowego pojazdu. W chwili, gdy pokrzywdzony – wobec nieudanej próby zarejestrowania pojazdu – zwrócił się do oskarżonego celem wyjaśnienia sytuacji tenże co do statusu prawnego pojazdu R. (...) o nr rej. (...). Podnoszone przez skarżącego zastrzeżenia co do wartości dowodowej omawianych zeznań nie zasługiwały na uwzględnienie. Niesłuszne było wszak stanowisko autora apelacji, iż podstawą uznania omawianych depozycji za niewiarygodne była okoliczność, iż pokrzywdzony posiadał interes procesowy w rozstrzygnięciu niekorzystnym dla oskarżonego. To, że J. G. oczekiwał korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia nie wykluczało możliwości, iż ono takie będzie. Zgłosił on zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a jego twierdzenia zostały w toku niniejszego procesu potwierdzone. Brak jest okoliczności deprecjonujących wartość dowodową jego relacji.

Irrelewantna dla przedmiotowej sprawy jest okoliczność, iż przedmiotowa transakcja między oskarżonym a pokrzywdzonym była rozłożona w czasie, a uzgodnienia odnośnie spornej transakcji były zasadniczo ustne. Tym niemniej w sprawie są także dowody pisemne, a w tym oświadczenia oskarżonego oraz wydruki wiadomości SMS, które – będąc dowodami obiektywnymi – pozytywnie weryfikują twierdzenia pokrzywdzonego J. G.. Skarżący trochę na wyrost eksponuje tu znajomość pomiędzy oskarżonym a pokrzywdzonym i ich wzajemne przez to zaufanie, gdyż – jak wynika tak z wyjaśnień oskarżonego, jak również z zeznań pokrzywdzonego – strony przed zawarcie transakcji znały się około 2 – 3 miesiące i ich relacje nie były szczególnie zażyłe. Owszem jeszcze przed opłaceniem całości ceny za samochód tenże został wydany pokrzywdzonemu przez oskarżonego, ale to było wskazywane przez J. G. od samego początku i nie było kwestionowane w procesie. Taki stan rzeczy był uzgodniony przez strony i jego zgodność z przepisami prawa nie budzi zastrzeżeń. Pojazd jeszcze przed otrzymaniem przez oskarżonego od pokrzywdzonego pełnej zapłaty za zakupiony pojazd był użytkowany przez J. G. ponad rok i nie jest to także okolicznością budzącą jakiekolwiek zastrzeżenia. Takie były ustalenia stron stosunku zobowiązaniowego.

Odnieść natomiast należy się do podniesionej przez skarżącego kwestii, iż pokrzywdzony otrzymał od oskarżonego komplet dokumentów pojazdu (karta pojazdu, następnie dowód rejestracyjny). Rzeczywiście taki stan rzeczy występował i do tegoż w toku procesu pokrzywdzony się odniósł. Ma rację skarżący, że z dokumentów tych wynikało, że współwłaścicielem pojazdu jest (...) S.A. Tym niemniej zeznania J. G. w tym zakresie wsparte obiektywnym materiałem dowodowym obejmującym oświadczenia oskarżonego pozwalają na przyjęcie przedstawianego przez pokrzywdzonego stanowiska, iż mimo tych adnotacji we wskazanych dokumentach nie miał on świadomości co do stanu prawnego przedmiotowego pojazdu. Przede wszystkim stwierdzić należy iż zeznania pokrzywdzonego w tej kwestii od samego początku były logiczne, rzeczowe, konsekwentne i spójne. Już w trakcie pierwszego przesłuchania J. G. lojalnie przyznał (i przedłożył te dokumenty organom ścigania) iż był w posiadaniu dowodu rejestracyjnego oraz karty pojazdu, w których rzeczywiście zapis co do współwłasności przedmiotowego pojazdu przez (...) S.A. widniał. Pokrzywdzony nie krył tych informacji ani też nie próbował zdezawuować informacji o posiadaniu przedmiotowych dokumentów, ale szczerze i przekonywująco wskazał, iż po prostu nie zweryfikował informacji widniejących w dowodzie rejestracyjnym, gdyż kierował się oświadczeniami i zapewnieniami oskarżonego. Takie tłumaczenie zyskało uznanie Sądu odwoławczego jako prawdziwe. Przede wszystkim wskazać należy, iż momentem w którym „wyszła” przedmiotowa okoliczność było podjęcie przez pokrzywdzonego próby przerejestrowania przedmiotowego pojazdu i w sposób spontaniczny przez działającego dla niego pełnomocnika dowiedział się o przedmiotowej okoliczność. Gdyby miał on tego świadomość – jako osoba rozeznana w warunkach rejestracji pojazdów – czynności takich by nie podjął, ale od razu zwrócił się do oskarżonego. Dalej, nawet w tej sytuacji oskarżony do którego następczo zwrócił się pokrzywdzony o wyjaśnienie takiego stanu rzeczy wykluczał i zaprzeczał takim okolicznościom, a podawane przez niego J. G. twierdzenia były wykrętne i kłamliwe, zmierzające do pozostawienia pokrzywdzonego w błędnym przekonaniu. Patrząc retrospektywnie z akt sprawy wynika, że po pierwsze w toku rozmów co do sprzedaży samochodu K. Z. oświadczył J. G., że jest jedynym pełnoprawnym właścicielem samochodu (ta okoliczność wynika z zeznań pokrzywdzonego – k. 4 akt i nie została zakwestionowana ani przez oskarżonego ani przez obrońcę ), po drugie w wiadomościach SMS między pokrzywdzonym a oskarżonym ten ostatni nadal utrzymywał taki stan rzeczy i zaprzeczał temu by była odmienna sytuacja, wreszcie po trzecie na k. 26 jest oświadczenie K. Z. w którym widnieje zapis: „wystawić fakturę Panu J. i przekazać samochód na jego własność”. Takie działania oszukańcze ze strony K. Z. mogły sprawić, iż J. G. nie podejmował działań zmierzających do zweryfikowania rzeczywistego stanu prawnego przedmiotowego pojazdu. Zatem jego twierdzenia w tym przedmiocie słusznie zostały uznane przez Sąd meriti za wiarygodne.

W odpowiedzi na apelację pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego trafnie stwierdził, że oskarżony nie był nieświadomy istniejącego stanu rzeczy, albowiem od 2016 roku trudnił się działalnością gospodarczą dotyczącą pojazdów i jako przedsiębiorca miał pełną wiedzę i doświadczenie w przedmiotowej materii. Lansowanej przez obrońcę tezie przeczy także obiektywny materiał dowodowy w postaci umowy pożyczki, umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie ale także powoływanego przez obrońcę dowodu rejestracyjnego. Oskarżony miał świadomość widniejących w przedmiotowych dokumentach zapisów i wpisów. Okoliczności te ukrył jednak przed pokrzywdzonym, ale także przed potencjalnym klientem (który jednak wobec wyczucia, iż transakcja może nie być uczciwa i zrezygnował z przystąpienia do jej relacji) - M. B.. Także wymowne pozostaje tu zachowanie K. Z. po interwencji J. G. wobec nieudanej próby rejestracji przedmiotowego pojazdu. Mimo takich okoliczności ukrywał on fakt współwłasności tegoż pojazdu przez (...) S.A. Gdyby zaś jego twierdzenia były prawdziwe, to wyraziłby zastrzeżenie i sam próbował dociec, dlaczego taki stan rzeczy wyniknął i pokrzywdzony nie może zarejestrować samochodu. On natomiast zanegował to pokrzywdzonemu, a nadto zaniechał z nim kontaktu.

Wobec wyżej przedstawionych względów nie jest słuszne stanowisko autora apelacji kwestionujące ustalenie sądu meriti, iż pokrzywdzony w inkryminowanym czasie pozostawał w wywołanym przez oskarżonego błędzie. Argumentacja przedstawiona powyżej niweczy polemikę zastosowaną w tym względzie przez obrońcę w apelacji. Skarżący z jednej strony od pokrzywdzonego jako przedsiębiorcy wymagał określonych zachowań, ale z drugiej strony nie oczekiwał tego od oskarżonego, który rzeczywiście jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą w dziedzinie transportu i spedycji winien przedsiębrać działania, które nie godziłyby w zawierane z innymi podmiotami umowy, jednocześnie wyczerpując znamiona przestępstw opisanych w ustawie karnej. Tym bardziej K. Z. miał pełną świadomość współwłasności pojazdu przez (...) S.A. i niemożność wobec tego sprzedaży przedmiotowego pojazdu J. G.. Sąd Rejonowy wcale nie pominął fragmentów wyjaśnień oskarżonego, w których wskazywał on na pozostawanie w błędzie co do treści stosunku zobowiązaniowego pomiędzy nim a drugim z pokrzywdzonych - (...) S.A., ale trafnie – wobec wskazanej powyżej argumentacji - uznał te twierdzenia za niewiarygodne. To, że między oskarżonym a (...) S.A istniała umowa pożyczki, nie zaś umowa leasingu nie zmienia oceny zaistniałego stanu rzeczy. To właśnie jego doświadczenie w tym zakresie – na które w apelacji powołuje się obrońca - (w szczytowym okresie prowadzonej działalności oskarżony dysponował 8 pojazdami) oraz jego zachowanie w obliczu ujawnienia przez pokrzywdzonego przedmiotowej kwestii wskazują, iż miał on świadomość istniejącego stanu rzeczy. Naiwne jest właśnie tłumaczenie autora apelacji, że K. Z. był przekonany, że skoro jedynie kredytuje pojazd, jest on jego wyłączną własnością. Nie jest zgodne z zasadami logiki, by ta okoliczność umknęła mu podpisując tak doniosłe dokumenty jak umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie. Wcale zatem nie jest słuszne stanowisko obrońcy, że oskarżony pozostawał w usprawiedliwionym okolicznościami błędzie co do możliwości swobodnego dysponowania pojazdem i by zachodziła tu sytuacja o jakiej mowa w art. 28 § 1 kk.

Nie był słuszny zarzut autora apelacji, by doszło do obrazy prawa materialnego. Twierdził on, że w realiach przedmiotowej sprawy doszło tylko do niewywiązanie się ze zobowiązania o charakterze cywilnoprawnym. Oskarżony w chwili zawierania z J. G. umowy sprzedaży przedmiotowego pojazdu miał pełną świadomość, iż jego współposiadaczem jest (...) S.A., a wobec zawartych z tym podmiotem umów nie jest możliwa – bez jego zgody – sprzedaż pojazdu. K. Z. nie spłacił do końca zobowiązania wobec (...) S.A. Jego premedytowane postępowanie doprowadziło do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez J. G..

Na koniec stwierdzić należy, iż rozważania na gruncie prawa cywilnego przeprowadzone w apelacji pozostają bezprzedmiotowe dla prawnokarnej oceny zachowania oskarżonego.

Wniosek

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7.  Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt (...)

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Racje wskazane powyżej zadecydowały o uznaniu wywiedzionej przez obrońcę oskarżonego apelacji za bezzasadną.

Zastrzeżeń nie budziło rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia K. Z. kary 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 1 roku tytułem próby. Kara ta uwzględnia stopień winy oraz społecznej szkodliwości popełnionego przez K. Z. przestępstwa, które były znaczne. Zachowanie oskarżonego spowodowało u pokrzywdzonego J. G. szkodę na znacznym poziomie – ponad 25 tysięcy złotych. Łącznie rozpatrywanym postępowaniem oskarżonego dwa podmioty zostały pokrzywdzone – J. G. oraz (...) S.A. Wymierzona przez Sąd I instancji kara jest adekwatną reakcją na popełniony przez K. Z. występek. Realizuje cele prewencji indywidualnej, ale także generalnej.

Wobec faktu, iż działanie K. Z. doprowadziło do zaistnienia u J. G. szkody Sąd Rejonowy słusznie orzekł, na podstawie art. 46 § 1 kk, od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego kwotę 25.600 zł tytułem naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody.

Prawidłowe było także rozstrzygnięcie o zwrocie (...) S.A. samochodu R. (...) nr rej. (...).

Sąd odwoławczy nie dopatrzył się w zaskarżonym orzeczeniu żadnych uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze, będących podstawą do uchylenia wyroku z urzędu, dlatego też – jako słuszny – został on utrzymany w mocy.

1.8.  Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

1.9.  Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7.  Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8.  Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10.  Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II.

III.

Na podstawie art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk Sąd Odwoławczy zwolnił K. Z. z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a wydatkami poniesionymi w tym postępowaniu obciążył Skarb Państwa.

Na podstawie § 11 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015 poz. 1800 ze zm.) Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego J. G. kwotę 840,- zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.

PODPIS