IV U 437/25 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Toruniu z 2025-12-10
Sygn. IV U 437/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 grudnia 2025 roku
Sąd Okręgowy w Toruniu - IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie: Przewodnicząca: Sędzia Danuta Domańska
Protokolant: st. sekr. sąd. Emilia Marciniak
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2025 roku w T.
sprawy A. C.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T.
przy udziale Z. Ś.
o ustalenie istnienia ubezpieczeń społecznych
na skutek odwołania A. C.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T.
z dnia 31 grudnia 2024 roku nr (...)
I. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala, iż A. C. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik u płatnika składek Z. Ś. od dnia 02 września 2024 roku;
II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T. na rzecz ubezpieczonej A. C. kwotę 360,00 zł. ( trzysta sześćdziesiąt złotych, 00/100) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sędzia Danuta Domańska
IV U 437/25
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 31 grudnia 2024 r. nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. stwierdził, że A. C. jako pracownik u płatnika składek Z. Ś. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 02 września 2024 r.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wyjaśnił, że Z. Ś. zgłosił A. C. do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych jako pracownika od 02 września 2024 r. z kodem wykonywanego zawodu przeznaczonym dla brokera ubezpieczeniowego. A. C. od 17 października 2024 r. stała się niezdolna do pracy. Konieczne było zatem zweryfikowanie zasadności zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń: emerytalnego, rentowych, wypadkowego, chorobowego oraz ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy o pracę zawartej ze Z. Ś..
W ocenie ZUS całokształt zebranego materiału dał podstawy do stwierdzenia, że zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych A. C. od 02 września 2024 r., w sytuacji gdy od 17 października 2024 r. stała się niezdolna do pracy, było czynnością dokonaną w celu uzyskania przez A. C. tytułu do ubezpieczeń, umożliwiającego korzystanie z długotrwałych świadczeń z ubezpieczeń społecznych i zapewnienia ochrony ubezpieczenia zdrowotnego, a nie sam fakt podjęcia i świadczenia pracy.
ZUS odniósł się do wcześniejszej pracy A. C. na rzecz Z. Ś. - zgodnie z przedłożonym świadectwem pracy A. C. była zatrudniona jako pracownik od 02 maja 2018 r. do 28 lutego 2023 r. na stanowisku referenta ds. biurowych, a stosunek pracy ustał w wyniku porozumienia stron. Było to z inicjatywy ubezpieczonej. Wskazane działania były związane ze świadczeniem pracy przez A. C. na rzecz innego płatnika. Zatem stosunek pracy łączący A. C. i Z. Ś. uległ rozwiązaniu na skutek polepszenia warunków pracy ubezpieczonej u innego płatnika składek. Ponadto rozwiązanie/wygaśnięcie wskazanego stosunku pracy było z inicjatywy pracodawcy. Tym samym A. C. pozostała bez tytułu do ubezpieczeń umożliwiającego korzystanie ze świadczeń. Zapisy na indywidualnym koncie A. C. nie potwierdzają jej gotowości do podjęcia nowej pracy.
Czynności podjęte przez strony postępowania, tj. zawarcie umowy o pracę, czy przedłożenie orzeczenia lekarskiego w ocenie ZUS należy traktować jako marginalne i w żaden sposób nie potwierdzają, że wolą A. C. od początku zgłoszenia do ubezpieczeń było realizowanie przez nią obowiązków pracowniczych, ale może dowodzić na skonstruowanie okoliczności mających na celu przekonanie organu o nawiązaniu stosunku pracy w celu zapewnienia sobie stosunku pracy dla pobierania długotrwałego świadczenia. Było to pozorowanie stosunku pracy.
W dalszej kolejności ZUS wskazał, że nie kwestionuje zawartej od 02 września 2024 r. umowy o pracę, lecz faktycznie wykonywane czynności przez A. C. na rzecz wspomnianego płatnika składek. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego harmonogram pracy dla A. C., który został przedłożony, szczegółowo opisuje zadania pracownika, natomiast w wyjaśnieniach Z. Ś. oświadczył, że praca A. C. nie polegała na sporządzaniu dokumentów, a jedynie na sprawdzaniu poprawności zestawień przesłanych z Towarzystw (...), które załączył płatnik. Dowody na wykonywanie pracy przez A. C. dotyczą wyłącznie 11 września 2024 r. W toku postępowania administracyjnego nie zostały przedłożone namacalne dowody/dokumenty stanowiące o faktycznym wykonywaniu obowiązków pracowniczych poza 11 września 2024 r.
Organ rentowy powołał się także na potrzebę gospodarczą. Zgodnie z wyjaśnieniami Z. Ś. ze względu na specyfikację pracy, było dużo pracy w stosunku do ilości pracowników. Analiza konta wskazuje, że nie została zgłoszona, od absencji chorobowej A. C., żadna osoba jako referent. ZUS nie dał wiary oświadczeniom K. G. i S. C. potwierdzających wykonywanie przez A. C. wszystkich obowiązków związanych z zajmowanym stanowiskiem od momentu zatrudnienia, tj. 02 września 2024 r. Według przedłożonej przez pracodawcę listy obecności wyżej wymienione w momencie zatrudnienia A. C. przebywały na urlopie wypoczynkowym.
Wobec powyższego organ rentowy stwierdził, że sporządzenie umowy o pracę miało służyć do mylnego przeświadczenia wśród osób trzecich, w tym organu rentowego, że stosunek pracy między stronami faktycznie trwa, co sprzeczne jest z obowiązującym prawem i stanowi czynność prawną dokonaną dla pozoru (art. 83 § 1 k.c.).
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczona A. C. wniosła o jej zmianę i stwierdzenie, że jako pracownik firmy (...) z siedzibą w T. podlega od 02 września 2024 r. obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu. Wyjaśniła, że o możliwości zatrudnienia w (...)w T. dowiedziała się z ogłoszenia umieszczonego w serwisie (...). Nie jest spokrewniona ani spowinowacona z płatnikiem składek. Została zatrudniona od 02 września 2024 r. w pełnym wymiarze czasu pracy, na czas nieokreślony. W imieniu firmy (...) umowę o pracę podpisał Z. Ś.. Ubezpieczona zaznaczyła, że posiada wykształcenie wyższe i doświadczenie w pracy biurowej firmy ubezpieczeniowej, ponieważ w latach 2018-2023 była pracownikiem (...)Wysokość wynagrodzenia ustalono na kwotę 4.500,00 zł brutto ze względu na umiejętność pracy w określonych programach używanych przez firmę (...) oraz posiadane wykształcenie. Wypłatę otrzymywała na konto bankowe na podstawie list płac.
Ubezpieczona podkreśliła, iż pracodawca prowadził pełną dokumentację pracowniczą, przedkładał do ZUS wszystkie obowiązkowe dokumenty związane z zatrudnieniem pracownika, odprowadzał wszelkie należności z tytułu ubezpieczenia społecznego, które nie zostały zakwestionowane przez ZUS. Obecnie wcześniej pełnione przez ubezpieczoną obowiązki wykonuje właściciel firmy i pozostali pracownicy, ze względu na wciąż trwającą rekrutację oraz brak osoby o odpowiednich kwalifikacjach na to stanowisko.
Swoje obowiązki ubezpieczona wykonywała w biurze firmy: T. , (...) w godzinach 9:00-17:00. Obecność w pracy została odnotowana na liście obecności w miejscu pracy. Firma pracodawcy istnieje od 01 lipca 1997 r. i jest prężnym podmiotem gospodarczym, prowadzącym działalność w zakresie ubezpieczeń. Sytuacja ekonomiczna pracodawcy oraz nadmiar pracy pozwalały na zatrudnianie nowego pracownika. Stanowisko ZUS zawarte w decyzji nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia w zgromadzonym materiale, nie przedstawiono jakichkolwiek dowodów na poparcie twierdzeń zawartych w decyzji, a tym samym uznania, iż umowa o prace zawarta została dla pozoru. W dniu podjęcia pracy ubezpieczona nie wiedziała, że będzie niezdolna do pracy z powodu ciąży.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 06 maja 2025 r. (wpływ do Sądu w dniu 07 maja 2025 r.) zainteresowany - płatnik składek Z. Ś. opowiedział się po stronie ubezpieczonej. Dodatkowo wyjaśnił, że ubezpieczona pracowała u niego już wcześniej i była bardzo dobrym pracownikiem, który wiedział, na czym polega praca, a więc bez wahania zaprosił ją na rozmowę kwalifikacyjną, po czym ustalili warunki umowy, na które przystała. W sprawie zakresu pracy ubezpieczonej wskazał, że większość towarzystw ubezpieczeniowych przesyła zestawienia polis wystawionych w danych dekadach, więc A. C. nie sporządzała takich zestawień, tylko sprawdzała, czy wszystkie wystawione przez biuro polisy znajdują się na zestawieniach danych firm oraz czy zgadza się kwota przypisu (jedyna firma, z której wykonywała tzw. ręczne zestawienie było (...)). Do ZUS płatnik wysłał tylko jedno zestawienie ponieważ myślał, że wystarczy jako przykład. Ponadto ubezpieczona zajmowała się informowaniem klientów o kończących się ubezpieczeniach w formie rozmowy telefonicznej, bądź wysyłaniu wiadomości sms. Wprowadzała dane z polis oraz innych dokumentów do wewnętrznej bazy danych. Zainteresowany wskazał, że nie rozumie stwierdzenia o braku gotowości ubezpieczonej do pracy. Podał również, że omyłkowo wysłał nie swoje potwierdzenia przelewów. Nadto pracownice, które były świadkami, że A. C. wykonywała swoje obowiązki pracownicze w dniu 02 września 2024 r. były na urlopie dzięki temu, że ubezpieczona była w biurze. W tym dniu pracę z ubezpieczoną zainteresowany wykonywał osobiście ( vide: pismo zainteresowanego – k. 48 akt sądowych).
Sąd ustalił, co następuje:
A. C. (ur. (...)) posiada wykształcenie wyższe. W dniu 23 lipca 2014 r. ukończyła studia na Uniwersytecie (...) w B. na kierunku praca socjalna, uzyskując tytuł zawodowy licencjata.
W okresie od kwietnia 2012 r. do maja 2018 r. ubezpieczona pracowała jako sprzedawca w (...) S.A. w T., w trakcie tego zatrudnienia w 2017 r. ubezpieczona urodziła pierwsze dziecko. W okresie od marca 2023 r. do lipca 2024 r. ubezpieczona pracowała na stanowisku specjalisty ds. modernizacji aptek w (...) S.A. w T.. Jako specjalista ds. modernizacji aptek zajmowała się tworzeniem raportów oraz zestawie kosztów przy remoncie aptek. Ubezpieczona zgodziła się rozwiązać umowę o pracę za porozumieniem stron, przy czym inicjatorem był pracodawca.
Dowód: - dyplom – k. 12v akt ZUS,
- CV – k. 49 akt sądowych,
- przesłuchanie ubezpieczonej na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:45:48 do 01:14:19.
Z. Ś. od 1 kwietnia 1997 r. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą pod firmą (...). Wskazane w (...) miejsce prowadzenia działalności znajduje się przy ul. (...) w T. – jest to dom zainteresowanego. Biuro natomiast mieści się przy ul. (...) w T.. Znajduje się tam jedno pomieszczenie wyposażone w cztery stanowiska pracy.
W 2024 r. zainteresowany odnotował w poszczególnych miesiącach: styczeń 2024 r. przychód 53.069,79 zł, wydatki 31.202,90 zł; luty 2024 r. przychód 50.079,04 zł, wydatki 26.971,58 zł; marzec 2024 r. 52.074,70 zł, wydatki 25.378,50 zł; kwiecień 2024 r. 54.585,88 zł, wydatki 25.833,08 zł; maj 2024 r. przychód 2024 r. 63.107,11 zł, wydatki 33.763,81 zł; czerwiec 2024 r. przychód 61.901,85 zł, wydatki 25.502,39 zł; lipiec 2024 r. przychód 60.723,66 zł, wydatki 29.986 zł; sierpień 2024 r. 65.965,97 zł, wydatki 31.252,30 zł; wrzesień 2024 r. przychód 54.861,23 zł, wydatki 40.901,47 zł; październik 2024 r. przychód 66.047,23 zł, wydatki 31.246,49 zł; listopad 2024 r. przychód 57.605,96 zł, wydatki 35.114,86 zł; grudzień 2024 r. przychód 60.556,79 zł, wydatki 26.189,78 zł.
Dowód: - informacje z (...) https://aplikacja.ceidg.gov.pl,
- podsumowanie księgi przychodów i rozchodów – k. 49 akt sądowych,
- zeznania świadka K. G.
- przesłuchanie zainteresowanego na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 01:14:33 do 01:33:55.
W okresie od 02 maja 2018 r. do 28 lutego 2023 r. A. C. była zatrudniona przez Z. Ś., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...)na stanowisku referenta ds. biurowych w pełnym wymiarze czasu pracy. W trakcie tego zatrudnienia w grudniu 2019 r. urodziła drugie dziecko.
W tym okresie przypadały następujące okresy nieskładkowe: od 23.07.2018 r. do 24.07.2018 r. zasiłek opiekuńczy, od 3.12.2018 r. do 07.12.2018 r. zasiłek opiekuńczy, 18.01.2019 r. zasiłek opiekuńczy, 24.01.2019 r., od 19.08.2019 r. do 31.08.2019 r., od 1.09.2019 r. do 19.09.2019 r., 20.09.2019 r., od 21.09.2019 r. do 30.09.2019 r., od 1.10.2019 r. do 11.10.2019 r., od 12.10.2019 r. do 31.10.2019 r., od 1.11.2019 r. do 8.11.2019 r., od 9.11.2019 r. do 16.11.2019 r., od 17.11.2019 r. do 30.11.2019 r., od 1.12.2019 r. do 2.12.2019 r., od 3.12.2019 r. do 17.12.2019 r., od 5.02.2021 r. do 12.02.2021 r., od 13.02.2021 r. do 23.02.2021 r., od 1.03.2021 r. do 5.03.2021 r. zasiłek opiekuńczy, od 8.03.2021 r. do 12.03.2021 r. zasiłek opiekuńczy, od 15.06.2021 r. do 16.06.2021 r. zasiłek opiekuńczy, od 23.06.2021 r. do 25.06.2021 r. zasiłek opiekuńczy, od 11.10.2021 r. do 15.10.2021 r. zasiłek opiekuńczy, od 18.10.2021 r. do 22.10.2021 r. zasiłek opiekuńczy, od 23.10.2021 r. do 31.10.2021 r., od 1.11.2021 r. do 5.11.2021 r., od 23.11.2021 r. do 30.11.2021 r. zasiłek opiekuńczy, od 1.12.2021 r. do 2.12.2021 r. zasiłek opiekuńczy, 9.12.2021 r. zasiłek opiekuńczy, od 22.12.2021 r. do 31.12.2021 r. zasiłek opiekuńczy, od 1.01.2022 r. do 7.01.2022 r. zasiłek opiekuńczy, od 17.02.2022 r. do 18.02.2022 r. zasiłek opiekuńczy, od 1.03.2022 r. do 0.03.2022 r. zasiłek opiekuńczy, od 22.03.2022 r. do 25.03.2022 r. zasiłek opiekuńczy, od 21.07.2022 r. do 22.07.2022 r., od 5.10.2022 r. do 7.10.2022 r. zasiłek opiekuńczy, od 10.10.2022 r. do 14.10.2022 r. zasiłek opiekuńczy, od 20.12.2022 r. do 23.12.2022 r., od 27.12.2022 r. do 30.12.2022 r. zasiłek opiekuńczy od 9.01.2023 r. do 13.01.2023 r. zasiłek opiekuńczy od 16.01.2023 r. do 17.01.2023 r. zasiłek opiekuńczy.
Ubezpieczona w dniu 31 stycznia 2023 r. zwróciła się o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron, ponieważ otrzymała ofertę pracy z wyższym wynagrodzeniem. Zainteresowany nie zgodził się na podwyższenie wynagrodzenia.
Dowód: - świadectwo pracy - k. 10 akt ZUS,
- wniosek o rozwiązanie umowy – k. 49 akt sądowych,
- przesłuchanie ubezpieczonej na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:45:48 do 01:14:19,
- przesłuchanie zainteresowanego na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 01:14:33 do 01:33:55.
K. G., córka Z. Ś., jest zatrudniona u zainteresowanego od około 15 lat na podstawie umowy o pracę jako pracownik biurowy - agent ubezpieczeniowy. Zna ubezpieczoną jeszcze z jej poprzedniego okresu zatrudnienia u płatnika składek.
Dowód: - zeznania świadka K. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:07:39 do 00:31:12.
Pracuje tam również A. Ś., córka zainteresowanego i siostra K. G.. W 2024 r. urodziła dziecko i przebywała na urlopie macierzyńskim.
Dowód: - zeznania świadka K. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:07:39 do 00:31:12.
U zainteresowanego zatrudniona jest również od 2012 r. S. G., która nie jest spokrewniona z zainteresowanym ani z K. G.. Zna ubezpieczoną jeszcze z jej poprzedniego okresu zatrudnienia u płatnika składek.
Dowód: - zeznania świadka K. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:07:39 do 00:31:12,
- zeznania świadka S. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:32:26 do 00:43:53.
W dniu 11 kwietnia 2024 r. ubezpieczona zgłosiła się do lekarza neurologa z drętwieniem dłoni prawej, barku prawego i całej kończyny dolnej prawej od roku. Ubezpieczona została skierowana na badanie rezonansu magnetycznego.
Dowód: - dokumentacja medyczna - k. 116 akt sądowych.
W dniu 4 czerwca 2024 r. ubezpieczona zgłosiła się do lekarza z bólem prawej kończyny dolnej i górnej, zaczynającego się w odcinku lędźwiowym, promieniującego po tylnej powierzchni uda i podudzia aż do stopy. Objawy utrzymywały się od 8 miesięcy. Lekarz rozpoznał chorobę krążków międzykręgowych lędźwiowych i innych z uszkodzeniem korzeni nerwów rdzeniowych, zalecając rehabilitację oraz wykonanie (...) odcinka szyjnego kręgosłupa. W dniu 5 czerwca 2024 r. ubezpieczona odbyła wizytę na SOR (...) w T. z powodu dolegliwości bólowych w okolicy L-S z promieniowaniem do lewej kończyny dolnej, które wystąpiły po podniesieniu ciężkiego przedmiotu. W dniu 8 lipca 2024 r. ubezpieczona odbyła wizytę kontrolną w Poradni (...)po epizodzie rwy kulszowej. Nadal odczuwała dolegliwości i była w trakcie rehabilitacji, lekarz zalecił jej kontynuację razem z leczeniem przeciwbólowym i miorelaksacyjnym. Lekarz odnotował, że w (...) z 18 kwietnia 2024 r. stwierdzono widoczną protruzję krążka międzykręgowego L5-S1, ubezpieczona otrzymała zwolnienie lekarskie.
W dniu 27 lipca 2024 r. ubezpieczona odbyła wizytę lekarską z powodu ostrego zapalenia migdałków podniebiennych, otrzymała zwolnienie lekarskie do 30 lipca 2024 r.
Dowód: - dokumentacja medyczna - k. 52, 55-57, 69-71, 78, 82 akt sądowych.
W dniu 18 lipca 2024 r. ubezpieczona miała ostatnią miesiączkę.
Dowód: - dokumentacja medyczna – k. 74, 88-98 akt sądowych.
Z. Ś. poszukiwał pracownika z uwagi na dużą ilość pracy związanej z przygotowywaniem dokumentów i zaległości w tym zakresie. Było coraz więcej klientów, a co za tym idzie – więcej polis do sporządzenia. Ponadto w dniu 14 sierpnia 2024 r. A. Ś. urodziła dziecko i przebywała na urlopie macierzyńskim, więc w biurze brakowało jednego pracownika.
Dowód: - zeznania świadka K. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:07:39 do 00:31:12,
- zeznania świadka S. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:32:26 do 00:43:53,
- przesłuchanie zainteresowanego na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 01:14:33 do 01:33:55.
Ubezpieczona poszukiwała pracy od końca zatrudnienia w (...) S.A. W dniu 26 sierpnia 2024r. ubezpieczona wysyłała swoją aplikację do zainteresowanego za pośrednictwem portalu (...). Ubezpieczona wysyłała CV również do innych podmiotów tj.: w dniu 25 kwietnia 2024 r. do (...) sp. z o.o., w dniu 3 maja 2024 r. do (...) S.A., w dniu 6 maja 2024 r. do (...) sp. z o.o., w dniu 25 czerwca 2024 r. do Pracuj.pl, w dniu 27 czerwca 2024 r. do (...), w dniu 27 czerwca 2024 r. do (...) S.A., w dniu 28 czerwca 2024 r. do (...) S. R., w dniu 2 lipca 2024 r. do (...) sp. z o.o., w dniu 5 lipca 2024 r. do (...) sp. z o.o., w dniu 24 lipca 2024 r. do (...) sp. z o.o., w dniach 24 lipca 2024 r. i 12 sierpnia 2024 r. do (...) sp. z o.o., w dniu 4 sierpnia 2024 r. do (...) sp. z o.o., w dniach 4 i 22 sierpnia 2024 r. do Zdrowa (...), w dniu 11 sierpnia 2024 r. do(...) P. (...), w dniu 14 sierpnia 2024 r. do (...) sp. z o.o., w dniu 23 sierpnia 2024 r. do Kancelarii (...). Ubezpieczona została zaproszona na dwie rozmowy on-line i dwie rozmowy, na których stawiła się osobiście. Otrzymała ofertę zatrudnienia z jednego miejsca, jednakże nie zdecydowała się z uwagi na godziny pracy.
Z. Ś. odpowiedział na zgłoszenie ubezpieczonej, zadzwonił do niej i zaprosił na rozmowę kwalifikacyjną, która odbyła się w sierpniu 2024 r. Ubezpieczona miała już doświadczenie w pracy u zainteresowanego, więc nie potrzebowała specjalnego wdrożenia. Zainteresowany z uwagi na to, że wcześniej ubezpieczona była zatrudniona na umowę o pracę na czas nieokreślony, nie widział przeszkód, aby ponownie zawrzeć umowę o pracę na czas nieokreślony.
Dowód: - informacje z (...) k. 23 akt ZUS, k. 170-190 akt sądowych,
- przesłuchanie zainteresowanego na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 01:14:33 do 01:33:55,
- przesłuchanie ubezpieczonej na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:45:48 do 01:14:19.
W dniu 30 sierpnia 2024 r. A. C. zawarła ze Z. Ś., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...) umowę o pracę, na mocy której została zatrudniona na stanowisku referenta ds. biurowych w pełnym wymiarze czasu pracy i za wynagrodzeniem 4.500 zł brutto. Jako termin rozpoczęcia pracy wskazano 02 września 2024 r., a miejsce jej wykonywania ul. (...) w T..
Umowa została podpisana w biurze zainteresowanego, obecne były wtedy również K. G. i S. G..
Dowód: - umowa o pracę – k. 11-12 akt ZUS, k. 7 i 49 akt sądowych,
- zeznania świadka K. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:07:39 do 00:31:12,
- zeznania świadka S. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:32:26 do 00:43:53,
- przesłuchanie ubezpieczonej na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:45:48 do 01:14:19.
Strony sporządziły harmonogram pracy, w którym wymieniono: 1. zapoznanie się z przepisami i regulaminem organizacyjnym pracy; 2. przejście instruktażu szkoleniowego z zakresu BHP; 3. instruktaż stanowiskowy; 4. przestrzeganie obiegu dokumentów; 5. sporządzanie dokumentów przy wykorzystaniu programów komputerowych (zestawienia polis oraz innych dokumentów dla TU); 6. odbieranie telefonów i przekazywanie informacji dzwoniącym; 7. kierowanie rozmów do odpowiednich pracowników jednostki; 8. wysyłanie i odbieranie maili; 9. przygotowywanie dokumentacji poprzez kserowanie oraz skanowanie; 10. prowadzenie bazy danych klientów firmy.
Dowód: - harmonogram – k. 16 akt ZUS, k. 8 akt sądowych.
W dniu 30 sierpnia 2024 r. ubezpieczona otrzymała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku referenta ds. biurowych, wydane na podstawie skierowania z 27 sierpnia 2024 r., ważne do 30 sierpnia 2028 r.
Dowód: - skierowanie na badania lekarskie – k. 25 akt ZUS, k. 49 akt sądowych,
- orzeczenie lekarskie – k. 13v akt ZUS, k. 49 akt sądowych.
W dniach 2-3 września 2024 r. ubezpieczona przeszła szkolenie z zakresu BHP. Instruktaż stanowiskowy przeprowadził Z. Ś..
Dowód: - karta szkolenia BHP – k. 13 akt ZUS, k. 49 akt sądowych.
A. C. podpisywała się na listach obecności, które były przyklejone na ścianie w biurze.
Dowód: - listy obecności – k. 34 akt ZUS, k. 9-10 i 49 akt sądowych,
- zeznania świadka K. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:07:39 do 00:31:12,
- zeznania świadka S. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:32:26 do 00:43:53,
- przesłuchanie ubezpieczonej na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:45:48 do 01:14:19.
Ubezpieczona rzeczywiście podjęła pracę od 02 września 2024 r. i pracowała do dnia przejścia na zwolnienie lekarskie (tj. do 17 października 2024 r.). Świadczyła pracę w godzinach od 09:00 do 17:00.
W biurze znajduje się stanowisko wyposażone w komputer stacjonarny z bazą danych, a obok mieści się skaner. Ubezpieczona miała przydzielone stanowisko pracy wyposażone w biurko i laptopa do samodzielnego użytkowania. Używała skanera i drukarki, a także komputera stacjonarnego. Ubezpieczona skanowała dokumenty (polisy ubezpieczeniowe, wypowiedzenia), wprowadzała je do bazy i wysyłała dokumenty do firm. Jeden pracownik sporządzał 20-30 polis dziennie, które ubezpieczona skanowała i załączała do systemu danego towarzystwa ubezpieczeniowego, które wystawiło polisę. Następnie każdy dokument wprowadzała do systemu pod nazwisko osoby, która zawierała umowę ubezpieczenia. Ponadto sporządzała dokumenty, ponieważ nie wszystkie firmy mają przygotowane zestawienia. Także odbierała telefony i rozmawiała z klientami, podając dane z bazy i przypominając o końcu polisy - w razie wątpliwości oddawała telefon innemu pracownikowi. Ubezpieczona wysyłała wiadomości e-mail do ubezpieczycieli, posługując się adresem (...). Nie obsługiwała klientów w biurze.
Ubezpieczona wykonywała te same czynności jak w toku pierwszego zatrudnienia u płatnika składek. Posiadała doświadczenie i znajomość pracy na powierzonym jej stanowisku.
Dowód: - zeznania świadka K. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:07:39 do 00:31:12,
- zeznania świadka S. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:32:26 do 00:43:53,
- przesłuchanie zainteresowanego na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 01:14:33 do 01:33:55,
- przesłuchanie ubezpieczonej na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:45:48 do 01:14:19.
Ubezpieczona dokonała sprawdzenia polis ubezpieczeniowych z: 2 września 2024 r., 3 września 2024 r., 4 września 2024 r. (3 polisy), 6 września 2024 r., 7 września 2024 r., 9 września 2024 r. (4 polisy), 10 września 2024 r. (5 polis), 11 września 2024 r. (5 polis), 11 września 2024 r., 12 września 2024 r. (4 polisy), 13 września 2024 r. (4 polisy), 16 września 2024 r., 18 września 2024 r., 19 września 2024 r. (4 polisy), 20 września 2024 r. (2 polisy), 21 września 2024 r. (3 polisy), 23 września 2024 r., 24 września 2024 r. (4 polisy), 25 września 2024 r. (2 polisy), 26 września 2024 r. (3 polisy), 27 września 2024 r. (6 polis), 28 września 2024 r. (2 polisy), 30 września 2024 r. (4 polisy), 1 października 2024 r. (6 polis), 2 października 2024 r. (2 polisy), 3 października 2024 r., 4 października 2024 r. (3 polisy), 5 października 2024 r., 7 października 2024 r. (3 polisy), 8 października 2024 r. (2 polisy), 9 października 2024 r. (3 polisy), 10 października 2024 r. (7 polis), 11 października 2024 r. (5 polis), 12 października 2024 r. Ubezpieczona podpisała się na zestawieniach, poświadczając sprawdzenie prawidłowości powyższych polis, w dniach 11 września 2024 r. (jedno dotyczące 5 polis i drugie dotyczące 2 polis), w dniu 18 września 2024 r. (jedno dotyczące 9 polis, drugie dotyczące 6 polis i trzecie dotyczące 8 polis), w dniu 25 września 2024 r. (jedno dotyczące 7 polis i drugie dotyczące 4 polis), w dniu 30 września 2024 r. (jedno dotyczące 4 polis i drugie dotyczące 6 polis), w dniu 9 października 2024 r. (jedno dotyczące 7 polis, drugie dotyczące 7 polis i trzecie dotyczące 11 polis), w dniu 16 października 2024 r. (jedno dotyczące 7 polis, drugie dotyczące 4 polis i trzecie dotyczące 9 polis).
Ubezpieczona weryfikowała także wykazy polis do zapłaty tj. wykaz nr 234 dotyczący 26 polis w dniu 11 września 2024 r., wykaz nr 235 zawierający 36 polis w dniu 23 września 2024 r., wykaz nr 236 z wykazanymi 28 polisami w dniu 1 października 2024 r., wykaz nr 237 zawierający 27 polis, zestawienie nr 21 z 23 polisami w dniu 30 września 2024 r.
Ubezpieczona sprawdzała, czy dane wymienionej w zestawieniu polisy zgadzają się z informacjami posiadanymi w biurze, weryfikowała kwoty oraz numer polisy. Zestawienia pobierała z wewnętrznego portalu określonego ubezpieczyciela.
Dowód: - zestawienia polis – k. 49 akt sądowych,
- wykazy polis do zapłaty – k. 49 akt sądowych,
- zeznania świadka K. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:07:39 do 00:31:12,
- zeznania świadka S. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:32:26 do 00:43:53,
- przesłuchanie zainteresowanego na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 01:14:33 do 01:33:55,
- przesłuchanie ubezpieczonej na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:45:48 do 01:14:19.
Z. Ś. nadzorował pracę A. C., był obecny w biurze zazwyczaj w godzinach porannych albo kontaktował się telefonicznie.
Dowód: - zeznania świadka K. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:07:39 do 00:31:12,
- zeznania świadka S. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:32:26 do 00:43:53,
- przesłuchanie zainteresowanego na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 01:14:33 do 01:33:55,
- przesłuchanie ubezpieczonej na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:45:48 do 01:14:19.
Ubezpieczona otrzymała wynagrodzenia w formie przelewu w dniach: 02 października 2024 r. 3.397,58 zł, 05 listopada 2024 r. 3.397,64 zł i 03 grudnia 2024 r. 2.120,23 zł.
Dowód: - potwierdzenia przelewów – k. 14-14v, 32-33 akt ZUS, k. 11-13 akt sądowych,
- przesłuchanie zainteresowanego na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 01:14:33 do 01:33:55.
K. G. świadczyła pracę w tych samych godzinach, co ubezpieczona i widziała ją przy pracy. Ponadto była świadkiem podpisania umowy o pracę.
Dowód: - zeznania świadka K. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:07:39 do 00:31:12.
W dniu 10 września 2024 r. ubezpieczona zgłosiła się na wizytę kontrolną do lekarza ginekologa z podejrzeniem ciąży. Ostatnią miesiączkę miała 18 lipca 2024 r. Zostały zlecone badania i wizyta za 4 tygodnie.
W dniu 11 września 2024 r. odbyła wizytę u kolejnego ginekologa, który odnotował w dokumentacji dodatni test ciążowy. W dniu 13 września 2024 r. ubezpieczona zgłosiła się na wizytę kontrolną do innego lekarza ginekologa.
Dowód: - dokumentacja medyczna - k. 74, 88-98, 117-125v akt sądowych.
Na wizycie internistycznej w dniu 16 września 2024 r. lekarz odnotował niedokrwistość oraz ciążę, wydał skierowanie na badania laboratoryjne. Podczas wizyty kolejnego dnia lekarz wskazał niedokrwistość z niedoboru żelaza. Na wizytę w dniu 20 września 2024 r. ubezpieczona zgłosiła się z krwawiącą zmianą na plecach, lekarz jako rozpoznanie podał inne nowotwory niezłośliwe skóry i wydał skierowani do poradni chirurgicznej.
Dowód: - dokumentacja medyczna – k. 61-62 akt sądowych,
Pod koniec września 2024 r. zainteresowany oraz współpracownicy dowiedzieli się o ciąży ubezpieczonej.
Dowód: - zeznania świadka K. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:07:39 do 00:31:12,
- zeznania świadka S. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:32:26 do 00:43:53,
- przesłuchanie zainteresowanego na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 01:14:33 do 01:33:55,
- przesłuchanie ubezpieczonej na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:45:48 do 01:14:19.
Na wizycie w dniu 17 października 2024 r. lekarz wystawił ubezpieczonej zwolnienie lekarskie od 17 października 2024 r.
Dowód: - dokumentacja medyczna - k. 74, 88-98, 117-125v akt sądowych.
Zaskarżoną decyzją z dnia 31 grudnia 2024 r. nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. stwierdził, że A. C. jako pracownik u płatnika składek Z. Ś. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 2 września 2024 r.
Dowód: - zaskarżona decyzja – k. 41-46 akt ZUS.
U zainteresowanego nadal jest do wykonania dużo pracy, ale A. Ś. wróciła po urlopie macierzyńskim i wykonuje czynności biurowe. Z. Ś. zatrudnił jedną osobę na okres próbny od lutego do maja 2025 r., jednak umowa nie została przedłużona, gdyż osoba ta nie sprawdziła się.
Dowód: - zeznania świadka K. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:07:39 do 00:31:12,
- zeznania świadka S. G. na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 00:32:26 do 00:43:53,
- przesłuchanie zainteresowanego na rozprawie w dniu 24.11.2025 r. – protokół elektroniczny od 01:14:33 do 01:33:55.
Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy oraz w aktach prowadzonych przez organ rentowy, a także w oparciu o zeznania świadków K. G. i S. G. oraz przesłuchania stron: zainteresowanego – płatnika składek Z. Ś. i ubezpieczonej A. C..
Sąd przyznał walor wiarygodności wszystkim zebranym w sprawie dokumentom, ponieważ były jasne, pełne i rzetelne, a prawdziwość zawartych w nich treści ani ich moc dowodowa nie budziły wątpliwości Sądu. Na podstawie zebranych dokumentów można stwierdzić, że wobec A. C. zostały dopełnione formalności związane z jej zatrudnieniem od 02 września 2024 r. tj. podpisano umowę o pracę, dokonano terminowego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, ubezpieczonej zostało wystawione skierowanie na badania lekarskie, na podstawie którego wydano orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na powierzonym jej stanowisku, została przeszkolona z zakresu BHP, a nadto ubezpieczona podpisywała się na listach obecności wskazujących na pracę w poszczególnych dniach w pełnym wymiarze od 9:00 do 17:00.
W postępowaniu przedstawiono informacje z portalu (...), które potwierdziły, że ubezpieczona przed spornym zatrudnieniem aktywnie poszukiwała pracy już w okresie, kiedy kończyło się jej zatrudnienie w (...) S.A. Ubezpieczona wysłała kilkanaście aplikacji do różnych podmiotów, w tym do zainteresowanego. Jak wskazała ubezpieczona, została zaproszona na łącznie 4 rozmowy kwalifikacyjne i otrzymała ofertę zatrudnienia z jednego miejsca, ale nie odpowiadały jej godziny pracy. Ubezpieczona już wcześniej pracowała u zainteresowanego, który nie miał zastrzeżeń co do jej pracy, a więc zdecydował się zaprosić ją na rozmowę kwalifikacyjną, która odbyła się w sierpniu 2024 r., co potwierdziła także K. G.. Zainteresowany zdecydował się zatrudnić ubezpieczoną, ponieważ już miała doświadczenie na zaoferowanym stanowisku i nie wymagała specjalnego wdrożenia.
W toku postępowania zostały przedłożone również dokumenty na okoliczność świadczenia pracy przez ubezpieczoną tj. zestawienia polis ubezpieczeniowych i wykazy, których sprawdzenia dokonywała ubezpieczona. Ubezpieczona podpisała się na zestawieniach, poświadczając sprawdzenie prawidłowości polis, w dniach 11 września 2024 r. (jedno dotyczące 5 polis i drugie dotyczące 2 polis), w dniu 18 września 2024 r. (jedno dotyczące 9 polis, drugie dotyczące 6 polis i trzecie dotyczące 8 polis), w dniu 25 września 2024 r. (jedno dotyczące 7 polis i drugie dotyczące 4 polis), w dniu 30 września 2024 r. (jedno dotyczące 4 polis i drugie dotyczące 6 polis), w dniu 9 października 2024 r. (jedno dotyczące 7 polis, drugie dotyczące 7 polis i trzecie dotyczące 11 polis), w dniu 16 października 2024 r. (jedno dotyczące 7 polis, drugie dotyczące 4 polis i trzecie dotyczące 9 polis). Ubezpieczona weryfikowała także wykazy polis do zapłaty tj. wykaz nr 234 dotyczący 26 polis w dniu 11 września 2024 r., wykaz nr 235 zawierający 36 polis w dniu 23 września 2024 r., wykaz nr 236 z wykazanymi 28 polisami w dniu 1 października 2024 r., wykaz nr 237 zawierający 27 polis, zestawienie nr 21 z 23 polisami w dniu 30 września 2024 r. – na tych dokumentach także złożyła swoje podpisy. Organ rentowy kwestionował tę dokumentację argumentując, że została sporządzona na potrzeby niniejszego postępowania. Należy zauważyć, że przykładowe zestawienia (z dnia 11 września 2024 r.) zostały przedłożone już w toku postępowania administracyjnego, a dopiero w toku postępowania sądowego przedstawiono szerszą dokumentację. Co istotne, okoliczność wykonywania powyższych czynności sprawdzenia polis nie wynikała tylko z powołanych wyżej dokumentów, ale została także potwierdzona przez świadków i strony. Sąd nie znalazł podstaw, aby kwestionować wiarygodność omawianych dokumentów. Należy zauważyć, że organ rentowy z jednej strony domaga się przedstawienia dowodów na okoliczność świadczenia pracy, a po ich otrzymaniu kwestionuje ich wiarygodność bezpodstawnie, stwierdzając ich wytworzenie na potrzeby procesu i nie wykazując tej okoliczności.
W toku postępowania została przedłożona dokumentacja medyczna ubezpieczonej, z której wynikało, że w dniu 18 lipca 2024 r. ubezpieczona miała ostatnią miesiączkę przed spornym zatrudnieniem, które nastąpiło od 02 września 2024 r., przy czym umowa o pracę została podpisana w dniu 30 sierpnia 2024 r. Pozwala to przyjąć, że A. C. w momencie zatrudnienia mogła jeszcze nie wiedzieć, że jest w ciąży i nie mógł o tym wiedzieć również zainteresowany. Ubezpieczona dopiero w dniu 10 września 2024 r. zgłosiła się na wizytę do lekarza ginekologa z podejrzeniem ciąży. Ubezpieczona zeznała: ,, Kiedy pracowałam w (...) przez jakiś okres miałam problemy miesiączkowe, które kojarzyłam ze stresem w pracy. Jednak w momencie kiedy nie pracowałam i znowu powtórzyła się taka sytuacja, że miesiączki nie było, to zapisałam się do lekarzy ginekologów, żeby to sprawdzić.” Wcześniejsze problemy z nieregularnymi miesiączkami mogły nie wzbudzać początkowo podejrzeń ubezpieczonej. Niezależnie jednak od tego, istotne było w niniejszej sprawie, że ubezpieczona rzeczywiście świadczyła pracę.
Odnosząc się do pozostałych informacji z dokumentacji medycznej należy wskazać, że ubezpieczona przed zatrudnieniem miała problemy związane z narządem ruchu. Przeszła epizod rwy kulszowej i miała dolegliwości bólowe. W dniu 04 czerwca 2024 r. ubezpieczona zgłosiła się do lekarza z bólem prawej kończyny dolnej i górnej, zaczynającego się w odcinku lędźwiowym, promieniującego po tylnej powierzchni uda i podudzia aż do stopy - lekarz rozpoznał chorobę krążków międzykręgowych lędźwiowych i innych z uszkodzeniem korzeni nerwów rdzeniowych, zalecając rehabilitację oraz wykonanie (...) odcinka szyjnego kręgosłupa. W dniu 05 czerwca 2024 r. ubezpieczona odbyła wizytę na (...) im. L. R. w T. z powodu dolegliwości bólowych w okolicy L-S z promieniowaniem do lewej kończyny dolnej, które wystąpiły po podniesieniu ciężkiego przedmiotu. W dniu 08 lipca 2024 r. ubezpieczona odbyła wizytę kontrolną w Poradni Urazowo-Ortopedycznej po epizodzie rwy kulszowej. Nadal odczuwała dolegliwości i była w trakcie rehabilitacji, lekarz zalecił jej kontynuację razem z leczeniem przeciwbólowym i miorelaksacyjnym. Lekarz odnotował, że w (...) z 18 kwietnia 2024 r. stwierdzono widoczną protruzję krążka międzykręgowego L5-S1, ubezpieczona otrzymała zwolnienie lekarskie. W dniu 27 lipca 2024 r. ubezpieczona odbyła wizytę lekarską z powodu ostrego zapalenia migdałków podniebiennych, otrzymała zwolnienie lekarskie do 30 lipca 2024 r. Powyższe okoliczności nie podważają gotowości ubezpieczonej do podjęcia pracy, na co powoływał się organ rentowy. A. C. przeszła odpowiednie leczenie i rehabilitację, a przed podjęciem zatrudnienia u zainteresowanego odbyła badania lekarskie i uzyskała orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia pracy. Co istotne, kolejne zwolnienie lekarskie nie dotyczyło wcześniejszych problemów zdrowotnych, lecz zostało wystawione w związku z ciążą (od 17 października 2024 r.).
Przechodząc do oceny osobowych źródeł dowodowych należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że zarówno strony, jak i świadkowie potwierdzili fakt wykonywania pracy przez A. C. od 02 września 2024 r.
K. G. wskazała, że była obecna w trakcie podpisywania umowy o pracę przez strony, gdyż odbywało to się w biurze zainteresowanego, które składa się z jednego pomieszczenia wyposażonego w 4 stanowiska. Świadek wykonuje pracę w tożsamych godzinach, w których pracowała ubezpieczona tj. od 9:00 do 17:00 i potwierdziła, że widziała ubezpieczoną podczas świadczenia pracy. U zainteresowanego zatrudniona jest również S. G., która także z całą stanowczością potwierdziła, iż ubezpieczona rzeczywiście podjęła pracę u zainteresowanego i wykonywała ją do dnia przejścia na zwolnienie lekarskie.
Wyżej wymienione opisały przebieg pracy ubezpieczonej. Wyjaśniły, że do jej zadań należało sprawdzanie zestawień i wykazów polis ubezpieczeniowych (pod kątem zgodności zawartych tam danych), skanowanie dokumentacji, umieszczanie w systemie informacji dotyczących polisy ubezpieczeniowej, kontakt telefoniczny z klientami w celu przypomnienia o zbliżającym się końcu obowiązywania danej polisy. Jak zeznała świadek S. G., w ciągu dnia sporządzała ona 20-30 polis dziennie, które ubezpieczona następnie skanowała i załączała do systemu danego towarzystwa ubezpieczeniowego, a w dalszej kolejności każdy dokument wprowadzała do systemu pod nazwisko osoby, która zawierała umowę ubezpieczenia. Wskazany zakres obowiązków został także potwierdzony przez ubezpieczoną i zainteresowanego.
Świadkowie i strony zgodnie twierdzili, iż nadzór nad pracą A. C. sprawował Z. Ś., który zwykle przebywał w biurze w godzinach porannych. Kontrolę nad pracą ubezpieczonej wykonywał również telefonicznie. Ponadto z zeznań świadków i zainteresowanego wynikała potrzeba gospodarcza zatrudnienia, która wiązała się ze zwiększoną ilością pracy i okolicznością przejścia przez jedną pracownicę, A. Ś., na urlop macierzyński. Powodowało to zaległości związane z czynnościami wykonywanymi po sporządzeniu polis ubezpieczeniowych przez K. G. i S. G., co zostało scedowane na ubezpieczoną (skanowanie dokumentów, wprowadzanie danych do systemu, weryfikowanie poprawności zestawień i wykazów polis).
Świadkowie i strony także zgodnie wskazali, że dowiedzieli się o ciąży ubezpieczonej pod koniec września 2024 r., a więc niedługo przed przejściem na zwolnienie lekarskie.
Twierdzeń świadków o rzeczywistym podjęciu pracy przez ubezpieczoną od 02 września 2024 r. nie podważa okoliczność, że w tej dacie przebywały na urlopie wypoczynkowym. Widziały one bowiem, jak strony zawierały umowę o pracę, z której wynikała data rozpoczęcia pracy od 02 września 2024 r. Nadto po powrocie z urlopu widziały ubezpieczoną przy pracy w pozostałych dniach spornego okresu zatrudnienia.
Świadek S. G. jest osobą obcą dla stron (mimo zbieżności nazwisk z córką zainteresowanego). Z kolei K. G. jest córką zainteresowanego. Zeznania tych osób były ze sobą całkowicie zgodne, a także korespondowały z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Z zeznaniami świadków zbieżne były również twierdzenia stron. Sąd przyznał w całości walor wiarygodności zeznaniom świadków K. G. i S. G. oraz przesłuchaniu Z. Ś. i A. C., ponieważ były jasne, pełne i rzetelne oraz wzajemnie spójne. Okoliczność pokrewieństwa między K. G. i Z. Ś. nie podważała wiarygodności ich zeznań.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do oceny, czy umowa o pracę zawarta przez A. C. i Z. Ś. doprowadziła do rzeczywistego nawiązania stosunku pracy i czy ubezpieczona posiadała status pracownika oraz podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 02 września 2024 r., czy też podpisanie przedmiotowej umowy o pracę miało jedynie na celu stworzenie pozorów zatrudnienia, umożliwiającego nabycie uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Nie ulega bowiem wątpliwości, że o tym, czy strony istotnie nawiązały stosunek pracy stanowiący tytuł ubezpieczeń społecznych nie decyduje samo formalne zawarcie umowy o pracę, przystąpienie do ubezpieczenia i opłacenie składki, wystawienie świadectwa pracy, ale faktyczne i rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy, a wynikających z art. 22 §1 k.p.
Przechodząc do omówienia podstawy prawnej należy wskazać na treść art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 350 poz. 1631 – zwanej dalej „ustawą”), zgodnie z którym obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami. W myśl art. 11 ust. 1 i 12 ust. 1 tej ustawy osoby te podlegają również obowiązkowym ubezpieczeniom chorobowemu i wypadkowemu. Za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy (art. 8 ust. 1 ustawy), tj. w stosunku prawnym definiowanym przez art. 22 k.p. (por. uzasadnienie wyroku SN z 13 lipca 2005 r., I UK 296/04, OSNAP 2006/9-10/157).
Zgodnie z przytoczonym przepisem przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Stosunek pracy jest dwustronnie zobowiązującym stosunkiem zobowiązaniowym (obligacyjnym) zachodzącym między jego stronami, tj. pracodawcą a pracownikiem. Każda ze stron tego stosunku jest względem drugiej jednocześnie i uprawniona, i zobowiązana, przy czym obowiązki jednej strony stosunku odpowiadają uprawnieniom drugiej strony. I tak, pracodawca w ramach więzi prawnopracowniczej o dobrowolnym i trwałym charakterze ma obowiązek zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem, natomiast pracownik pozostaje zobligowany do wykonywania w sposób podporządkowany – tj. pod kierownictwem pracodawcy oraz we wskazanym przez niego miejscu i czasie – określonej pracy na jego rzecz (por. dla przykładu wyrok SA w Lublinie w wyroku z dnia 26 czerwca 1996 r., III APr 10/96, LEX nr 29672).
Nawiązanie stosunku pracy skutkuje równoległym powstaniem stosunku ubezpieczenia. Obydwa te stosunki, jakkolwiek mają inne cele, to wzajemnie się uzupełniają i zabezpieczają pracownika materialnie – pierwszy, na co dzień, drugi na wypadek zdarzeń losowych. Należy, zatem przyjąć, że stosunek ubezpieczenia społecznego pracowniczego jest konsekwencją stosunku pracy i jako taki ma charakter wtórny. Ubezpieczenie społeczne nie może bowiem istnieć bez stosunku pracy. Uruchomienie stosunku ubezpieczeniowego może odnosić się wyłącznie do ważnego stosunku pracy, a więc takiego, który stanowi wyraz woli obu stron realizowania celów, którym umowa ma służyć. Przesłankę nawiązania pracowniczego stosunku ubezpieczenia oraz wynikającego z tego stosunku prawa do świadczenia stanowi nie samo zawarcie umowy o pracę, lecz zatrudnienie (wyrok SA w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2016 r., III AUa 2085/15, LEX nr 2044397).
O rzeczywistym nawiązaniu stosunku pracy stanowiącego tytuł podlegania ubezpieczeniom społecznym nie decyduje bowiem samo formalne zawarcie umowy o pracę, przystąpienie do ubezpieczenia i opłacenie składki, czy też wystawienie świadectwa pracy, ale faktyczne i rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy, wynikających z art. 22 § 1 k.p. Istotne pozostaje więc, aby stosunek pracy zrealizował się przez wykonywanie zatrudnienia o cechach pracowniczych. Okoliczności wynikające z formalnie zawartej, ale w rzeczywistości niewykonywanej umowy o pracę nie wiążą organu rentowego (jak też Sądu) w postępowaniu o ustalenie podlegania obowiązkowi pracowniczego ubezpieczenia społecznego (por. wyrok SN z dnia 5 czerwca 2009 r., I UK 21/09, LEX nr 515699; wyrok SA we Wrocławiu z dnia 3 kwietnia 2012 r., III AUa 230/12, LEX nr 1238771).
Organ rentowy kwestionował ważność umowy o pracę między stronami, powołując się m.in. na jej zawarcie dla pozoru, wyłącznie w celu zapewnienia ubezpieczonej ochrony ubezpieczeniowej zapewnianej przez zgłoszenie jej do ubezpieczeń społecznych z tytułu pracowniczego zatrudnienia.
Na podstawie art. 83 k.c. nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Przepis ten, za pośrednictwem art. 300 k.p., znajduje także zastosowanie do umowy kreującej stosunek pracy. Należy podkreślić, że złożenie oświadczenia woli dla pozoru oznacza, że osoba oświadczająca wolę w każdym wypadku nie chce, aby powstały skutki prawne, jakie zwykle prawo łączy ze składanym przez nią oświadczeniem. Brak zamiaru wywołania skutków prawnych oznacza, że osoba składająca oświadczenie woli albo nie chce w ogóle wywołać żadnych skutków prawnych, albo też chce wywołać inne, niż wynikałyby ze złożonego przez nią oświadczenia woli (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2001 r., sygn. akt II UKN 258/00, OSNAP Nr 21/2002, poz. 527).
Pozorność oświadczenia woli w świetle art. 83 § 1 k.c. składa się z dwóch elementów. Po pierwsze, strony, które dokonują takiej czynności prawnej, próbują wywołać wobec osób trzecich rzeczywiste, prawdziwe przeświadczenie, że ich zamiarem jest wywołanie skutków prawnych objętych treścią ich oświadczeń woli. Po drugie, musi między stronami istnieć tajne, niedostępne osobom trzecim porozumienie, że te oświadczenia woli nie mają wywołać zwykłych skutków prawnych (akt konfidencji). Innymi słowy, zamiar wyrażony w treści symulowanych oświadczeń woli nie istnieje lub jest inny niż ujawniony w symulowanych oświadczeniach. Na pozorność muszą się składać oba te elementy łącznie (zob. Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna., pod red. A. Kidyby, LEX/el. 2012, uwagi do art. 83). Umowę o pracę, pomimo poprawności formalnej strony zatrudnienia, uważa się tym samym za zawartą dla pozoru, jeżeli przy składaniu oświadczeń woli obie strony miały świadomość, że osoba określona w umowie o pracę jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a osoba wskazana jako pracodawca z takiej pracy nie będzie korzystać (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2005 r., II UK 321/04, OSNAP 2006/11-12/190, z dnia 25 stycznia 2005 r., II UK 141/04, OSNAP 2005/15/235, z dnia 28 lutego 2001 r., II UKN 244/00, OSNAP 2002/20/496, z dnia 16 marca 1999 r., II UKN 512/98, OSNAP 2000/9/368 oraz z dnia 17 grudnia 1996 r., II UKN 32/96, OSNAP 1997/15/275).
Odnosząc powyższe uwagi do omawianej sytuacji, a także mając na względzie wyniki postępowania dowodowego, Sąd doszedł do przekonania, że ubezpieczona A. C. rzeczywiście wykonywała czynności pracownicze na rzecz Z. Ś. na podstawie kwestionowanej umowy o pracę zawartej w dniu 30 sierpnia 2024 r., wskazującej datę początku świadczenia pracy 02 września 2024 r.
Stosunek pracy charakteryzuje się osobistym i odpłatnym wykonywaniem pracy pod kierownictwem pracodawcy, w tym w miejscu i czasie przez niego wskazanym (art. 22 § 1 k.p.). Powyższe cechy zachował stosunek prawny łączący strony. Ubezpieczona wykonywała pracę w miejscu i czasie wyznaczonym przez płatnika składek – w biurze zainteresowanego zlokalizowanym przy ul. (...) w T., osobiście i odpłatnie, w zakresie zleconym przez pracodawcę. Zgodnie z zawartą umową ubezpieczona została zatrudniona na stanowisku referenta ds. biurowych w pełnym wymiarze czasu pracy, a pracę świadczyła od 9:00 do 17:00. Ubezpieczona podpisywała się na listach obecności oraz otrzymywała wynagrodzenie płatne przelewem, co dokumentują przedłożone w toku procesu potwierdzenia przelewów. Nadzór nad pracą ubezpieczonej sprawował pracodawca – Z. Ś..
Sąd miał przy tym na uwadze, że zostały dopełnione formalności związane z zatrudnieniem ubezpieczonej. Należy zauważyć, że ubezpieczona przed rozpoczęciem pracy otrzymała zaświadczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku referenta ds. biurowych, odbyła szkolenie z zakresu BHP, podpisywała się na listach obecności i na listach płac.
Wymaga podkreślenia, że w toku postępowania wykazana została potrzeba gospodarcza zatrudnienia pracownika. Jak wynikało z relacji świadków i zainteresowanego, było coraz więcej pracy, co było efektem zwiększenia liczby klientów, a także okolicznością nieobecności jednej pracownicy tj. A. Ś., która urodziła dziecko i przeszła na urlop macierzyński. Spowodowało to zaległości związane z wykonywaniem prac stricte biurowych dotyczących obiegu dokumentacji, jej weryfikacji i ewidencjonowania danych w systemie. Informacje z (...) potwierdzają, że Z. Ś. rzeczywiście poszukiwał pracownika. Okoliczności istnienia potrzeby gospodarczej zatrudnienia nie podważa fakt niezatrudnienia nikogo na miejsce ubezpieczonej po przejściu przez nią na zwolnienie lekarskie. Po pierwsze należy mieć na uwadze, iż nie było pewności co do tego, że ubezpieczona będzie korzystała ze zwolnień lekarskich aż do dnia porodu. Poza tym zainteresowany przyjął jedną osobę na okres próbny 3 miesięcy, jednakże nie przedłużył z nią umowy, gdyż osoba ta nie sprawdziła się. Nadto z zeznań świadków i zainteresowanego wynikało, iż obowiązki po ubezpieczonej przejęły K. G. i S. G., a w lipcu/sierpniu 2025 r. do pracy wróciła po urlopie macierzyńskim druga córka zainteresowanego. Ponadto należy podkreślić, że jak wynika z przedstawionych przychodów i wydatków za 2024 r., zainteresowany miał możliwości finansowe, aby zatrudnić dodatkowego pracownika.
Nie powinno dziwić, że zainteresowany zdecydował się zatrudnić ubezpieczoną, która już wcześniej była u niego zatrudniona i posiadała doświadczenie w pracy na stanowisku referenta ds. biurowych, wobec czego nie potrzebowała wdrożenia. Zainteresowany podkreślał, że był zadowolony z wcześniejszej pracy ubezpieczonej, co potwierdziła także K. G.. Co prawda w poprzednim okresie zatrudnienia A. C. korzystała ze zwolnień lekarskich, a także przebywała na urlopie macierzyńskim, jednakże wymiar przypadających okresów nieskładkowych i związane z tym nieobecności nie wpływały na ocenę jej pracy. Należy podkreślić, że stosunek pracy został wtedy rozwiązany na mocy porozumienia stron, z inicjatywy ubezpieczonej, która otrzymała lepiej płatną ofertę pracy. Zainteresowany przyznał, że ubezpieczona rozmawiała z nim o podwyżce, jednak nie był on w stanie zaoferować wyższego wynagrodzenia. Powodem rozwiązania umowy o pracę nie były nieobecności ubezpieczonej.
Odnosząc się do kwestii gotowości ubezpieczonej do pracy, powoływanej przez ZUS w kontekście wcześniejszych zwolnień lekarskich, należy wyjaśnić, że w dniu 27 lipca 2024 r. ubezpieczona odbyła wizytę lekarską z powodu ostrego zapalenia migdałków podniebiennych i otrzymała zwolnienie lekarskie do 30 lipca 2024 r., a więc niezdolność była spowodowana zwykłą infekcją. Ponadto A. C. wcześniej już przeszła odpowiednie leczenie i rehabilitację w związku z epizodem rwy kulszowej, a przed podjęciem zatrudnienia u zainteresowanego odbyła badania lekarskie i uzyskała orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia pracy. Co istotne, kolejne zwolnienie lekarskie nie dotyczyło wcześniejszych problemów zdrowotnych, lecz zostało wystawione w związku z ciążą (od 17 października 2024 r.). Okoliczność, że w stosunkowo krótkim czasie po zawarciu umowy o pracę ubezpieczona przeszła na zwolnienie lekarskie, nie miała znaczenia w niniejszej sprawie, skoro zostało wykazane, iż rzeczywiście podjęła i wykonywała pracę do 17 października 2024 r.
W toku postępowania została przedłożona dokumentacja medyczna ubezpieczonej, z której wynikało, że w dniu 18 lipca 2024 r. ubezpieczona miała ostatnią miesiączkę przed spornym zatrudnieniem, które nastąpiło od 02 września 2024 r., przy czym umowa o pracę została podpisana w dniu 30 sierpnia 2024 r. Pozwala to przyjąć, że A. C. w momencie zatrudnienia mogła jeszcze nie wiedzieć, że jest w ciąży i nie mógł o tym wiedzieć również zainteresowany, z którym ubezpieczoną łączą wyłącznie relacje służbowe. Ubezpieczona dopiero w dniu 10 września 2024 r. zgłosiła się na wizytę do lekarza ginekologa z podejrzeniem ciąży. Ubezpieczona zeznała: ,, Kiedy pracowałam w (...) przez jakiś okres miałam problemy miesiączkowe, które kojarzyłam ze stresem w pracy. Jednak w momencie kiedy nie pracowałam i znowu powtórzyła się taka sytuacja, że miesiączki nie było, to zapisałam się do lekarzy ginekologów, żeby to sprawdzić.” Wcześniejsze problemy z nieregularnymi miesiączkami mogły nie wzbudzać początkowo podejrzeń ubezpieczonej. Świadkowie K. G. i S. G. oraz Z. Ś. i A. C. zgodnie wskazywali, że ubezpieczona poinformowała o ciąży krótko przed zwolnieniem i mogło to być pod koniec września 2024 r. Okoliczności te nie pozwalają uznać, że w niniejszej sprawie mogło dojść do porozumienia między zainteresowanym a ubezpieczoną co do pozorowania stosunku pracy.
Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego, chęć uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jako motywacja do podjęcia zatrudnienia, nie świadczy o zamiarze obejścia prawa, a dążenie kobiety ciężarnej do uzyskania przez zawarcie umowy o pracę ochrony gwarantowanej pracowniczym ubezpieczeniem społecznym nie może być uznane za zmierzające do dokonania czynności sprzecznej z prawem albo mającej na celu jego obejście, jeżeli umowa ta prowadzi do faktycznej realizacji zatrudnienia spełniającego cechy stosunku pracy (tak wyrok z dnia 14 lutego 2006 r., III UK 150/05 i z dnia 6 lutego 2006 r., III UK 156/05, LEX nr 272549). W rezultacie zawarcie umowy o pracę przez kobietę w ciąży, nawet w sytuacji gdyby jej zachowanie obliczone było na uzyskanie w niedługim czasie świadczeń z ubezpieczenia społecznego, przy faktycznym wykonywaniu obowiązków pracowniczych, nie prowadzi do uznania, że osoba taka nie podlega ubezpieczeniom społecznym z racji zatrudnienia pracowniczego. Jeżeli po zawarciu umowy o pracę pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca świadczenie to przyjmował, to – co do zasady – wyklucza to możliwości powoływania się na pozorność złożonych oświadczeń woli (wyrok SA w Łodzi z dnia 11 lutego 2015 r., III AUa 529/14; LEX nr 1661216; por. też wyrok SA w Krakowie z dnia 29 maja 2014 r., III AUa 321/13, LEX nr 1483743).
W realiach niniejszej sprawy ubezpieczona w związku zawarciem w dniu 30 sierpnia 2024 r. umowy o pracę ze Z. Ś. rzeczywiście podjęła zatrudnienie na powierzonym jej stanowisku od dnia 02 września 2024 r. i do dnia przejścia na zwolnienie lekarskie wykonywała obowiązki pracownicze. Potwierdzili to świadkowie, którzy są zatrudnieni przez zainteresowanego, a także sam zainteresowany i ubezpieczona konsekwentnie prezentowali takie stanowisko w toku całego postępowania. Organ rentowy nie przedstawił dowodów na poparcie tezy, iż rzeczona umowa o pracę została zawarta dla pozoru.
Z powyższych względów, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.
Nadto w pkt II sentencji wyroku Sąd orzekł o kosztach procesu – zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu - na zasadzie art. 98 § 1 i 1 1 k.p.c., zasądzając od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kwotę 360,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Wysokość kosztów Sąd ustalił zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935), zgodnie z którym stawki minimalne wynoszą 360,00 zł w sprawach dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Sędzia Danuta Domańska
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Toruniu
Osoba, która wytworzyła informację: Sędzia Danuta Domańska
Data wytworzenia informacji: