Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Toruniu

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 29 grudnia 2023 r. (data nadania – k. 73) skierowanym przeciwko R. O. powodowy (...) Bank Spółka Akcyjna w W. Bank domagał się zasądzenia od pozwanych na rzecz powoda kwoty 131.726,30 zł tytułem zwrotu kapitału udostępnionego na podstawie umowy kredytu zawartej z powodem oraz kwoty 77.445,55 zł tytułem zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia w postaci korzystania przez pozwanego z kapitału udostępnionego na podstawie umowy kredytu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 131.726,30 zł od dnia 8 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 77.445,55 zł od dnia 11 listopada 2023 r. do dnia zapłaty.

Powód sformułował również roszczenie ewentualne o zmianę wysokości świadczenia nienależnego poprzez dokonanie sądowej waloryzacji świadczenia obejmującego wypłacony pozwanym kapitał i zasądzenie kwoty 334.999,42 zł.

W odpowiedzi na pozew pozwani pozwany uznał powództwo do kwoty 131.726,30 zł i złożył dowód uiszczenia kwoty 131.726,30 zł na rzecz powoda w dniu 27 marca 2024 r. Pozwany wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu w związku z uznaniem roszczenia przy pierwszej czynności procesowej, w sytuacji w której pozwany nie dał podstaw do wniesienia powództwa. Pozwany zakwestionował, aby otrzymał wezwanie do zapłaty z 30 listopada 2023 r.

Pozwany podniósł również, że żądanie jakiejkolwiek kwoty z tytułu zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia w postaci korzystania przez nich z kapitału udostępnionego na podstawie umowy nie znajduje oparcia w polskim ani europejskim systemie prawnym.

Pismem z 24 czerwca 2024 r. powód cofnął pozew ze zrzeczeniem się roszczenia co do kwoty 131.726,30 zł z tytułu wynagrodzenia za korzystanie z kapitału oraz co do kwoty 28.556,30 zł tytułem zmiany wysokości świadczenia nienależnego poprzez dokonanie sądowej waloryzacji świadczenia obejmującego wypłacony pozwanym kapitał. Podtrzymał żądanie w zakresie kwoty 4.506,66 zł tytułem skapitalizowanych odsetek od kwoty 131.726,30 zł za okres od 8 grudnia 2023 r. do 27 marca 2024 r. oraz w zakresie kwoty 48.889,25 zł tytułem urealnienia wysokości świadczenia w postaci udzielonego powodowi kapitału.

Sąd ustalił, co następuje:

Wyrokiem z dnia 8 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w T. w sprawie (...) ustalił nieważności umowy kredytu z 12 września 2008 r. zawartej między stronami oraz zasądził pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powoda R. O. kwoty 98.560,28 wraz z odsetkami za opóźnienie liczonymi od 1 lutego 2019 r. do dnia zapłaty oraz kwoty 32.331,14 CHF z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kowty 25.274,83 CHF od dnia 30 maja 2020 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 7.056,31 CHF od dnia 12 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty.

Wyrokiem z 14 marca 2023 r. Sąd Apelacyjny w G. oddalił apelację pozwanego (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej w W..

Dowody: wyrok Okręgowego w T. z 8 marca 2022 r., k. 37 akt.

wyrok Sądu Apelacyjnego w G. z 14 marca 2023r. wraz z uzasadnieniem, k.

28-36 verte akt;

Pismem z 11 października 2023 r. powodowy bank wezwał pozwanego na adres ulica (...), (...)-(...) T. do zapłaty kwoty 77.445,55 zł odpowiadającej wysokości równowartość korzyści majątkowej uzyskanej przez pozwanego w związku z korzystaniem z kapitału udostępnionego przez bank na podstawie umowy. Wezwanie doręczono w dniu 16 października 2023 r.

Dowody: pismo z 11 października 2023 r. skierowane do pozwanego wraz z dowodem doręczenia, k. 41-45 akt;

Pismem z 30 listopada 2023 r. powodowy bank wezwał pozwanego na adres ulica (...), (...)-(...) T. do zapłaty kwoty 131.726,30 zł odpowiadającej wysokości nierozliczonej dotychczas częściowo wypłaconego pozwanemu kapitał. Termin zapłaty został określony na 7 grudnia 2023 r. Wezwanie doręczono w drodze awizo w dniu 20 grudnia 2023 r.

Dowody: pismo z 30 listopada 2023 r. skierowane do pozwanego wraz z dowodem doręczenia, k. 46-50 verte akt;

W dniu 26 marca 2024 r. pozwany złożył reklamację w P. (...) SA w zakresie braku doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do zapłaty. Skargę przyjęto w dniu 26 marca 2024 r. W odpowiedzi na skargę pozwany otrzymał informację, że nie zaistniały nieprawidłowości w doręczeniu reklamowanej przesyłki.

Dowód: skarga reklamacyjna, k. 96 akt;

przesłuchanie pozwanego na rozprawie w dniu 6 listopada 2024 r., k. 209-209 verte

W dniu 27 marca 2024 r. pozwany uiścił na rzecz powoda kwotę 131.726,30 zł.

Dowód: polecenie przelewu, k. 95 akt;

Sąd zważył, co następuje:

Stan faktyczny został ustalony na podstawie dokumentów, w tym dokumentów oraz częściowo na przesłuchaniu pozwanego.

W zakresie powództwa cofniętego co do kwoty 131.726,30 zł (obejmującego świadczenie nienależne wynikające z wypłaty pozwanemu kwoty kapitału kredytu na podstawie umowy kredytu, co do której Sąd ustalił nieważność – była to część kapitału nierozliczona w wyniku przedprocesowego potrącenia wierzytelności), 28.556,30 zł (tytułem zmiany wysokości świadczenia nienależnego poprzez dokonanie sądowej waloryzacji świadczenia obejmującego wypłacony pozwanym kapitał), oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 48.889,25 zł Sąd umorzył postępowanie w punkcie II. sentencji na podstawie przepisu art. 355 kpc zw. z art. 203 kpc.

Co do kwoty 131.726,30 zł doszło do spełnienia świadczenia w toku procesu przez pozwanego.

Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4.506,66 zł tytułem skapitalizowanych odsetek od kwoty 131.726,30 zł za okres od 8 grudnia 2023 r. (dzień po terminie zapłaty wskazanym w wezwaniu z 30 listopada 2023 r.) do 27 marca 2024 r. (dzień spełnienia świadczenia).

W ocenie Sądu pozwany został skutecznie wezwany do zapłaty pismem z 30 listopada 2023 r. Pozwany co prawda złożył reklamację odnośnie do braku doręczenia korespondencji, lecz nie wykazał aby rzeczywiście doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości w zakresie doręczenia w drodze awizo wezwania do zapłaty. Wezwanie do było skuteczne, powód dochował należytej staranności w zakresie wezwania pozwanego do zapłaty. Fakt, że pozwany był klientem powodowego banku i pozostawał w kontakcie z jego pracownikami (dotyczyło to innych produktów finansowych) nie miało znaczenia dla skuteczności dokonanego doręczenia oraz prawnej skuteczności wezwania do zapłaty. W ocenie Sądu wystarczającym było wezwanie powoda listem poleconym i nie było konieczne dla postawienie w stan wymagalności wierzytelności banku podejmowanie przez wierzyciela innych działań mających na celu zakomunikowanie pozwanemu żądania zwrotu świadczenia nienależnego. Pozwany nie obalił domniemania skuteczności doręczenia w drodze dwukrotnego awizo. Sam fakt złożenia reklamacji nie był wystarczający dla osiągnięcia tego celu.

Sąd oddalił powództwa w zakresie kwoty 48.889,25 zł tytułem urealnienia świadczenia banku. Brak było podstaw prawych i faktycznych do przyjęcia, że powodowi przysługuje wobec pozwanego wskazana wierzytelność.

W orzeczeniu w sprawie (...) z (...) roku w postępowaniu dotyczącym (...) SA, TSUE stwierdził wprost że „Artykuł 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że: w kontekście uznania za nieważną w całości umowy kredytu hipotecznego zawartej z konsumentem przez instytucję kredytową, a to ze względu na to, że umowa ta zawierała nieuczciwe warunki, bez których nie mogła dalej obowiązywać, przepisy te stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa państwa członkowskiego, zgodnie z którą instytucja ta ma prawo żądać od tego konsumenta, poza zwrotem kwot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty, rekompensaty polegającej na sądowej waloryzacji świadczenia wypłaconego kapitału w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej danego pieniądza po wypłaceniu tego kapitału rzeczonemu konsumentowi". Ergo instytucja kredytowa nie ma prawa żądać od konsumenta - poza zwrotem kwot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty - rekompensaty polegającej na sądowej waloryzacji świadczenia wypłaconego kapitału w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej danego pieniądza po wypłaceniu tego kapitału rzeczonemu konsumentowi. Te rozważania TSUE oczywiście również dotyczą swoistej konstrukcji prawnej stworzonej przez pozwanego – urealnienia świadczenia.

Nadto konstrukcja urealnienia świadczenia w stosunku do jego nominalnej wysokości nie jest znana prawu polskiemu.

Koszty procesu

Sąd o kosztach procesu rozstrzygnął zgodnie z zasadą stosunkowego rozdziału kosztów wyrażoną w przepisie art. 100 k.p.c.

Odnośnie do kosztów procesu w zakresie powództwa umorzonego, to umorzenie postępowania jest rozstrzygnięciem kończącym postępowanie, toteż, zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c., postanowienie o umorzeniu postępowania powinno obejmować również rozstrzygnięcie o kosztach. Nawet gdy to rozstrzygnięcie dotyczy jedynie zasad poniesienia przez strony kosztów procesu, to i tak musi uwzględniać ogólną regulację w sprawie obciążenia kosztami strony przegrywającej proces (art. 98 § 1 k.p.c.). Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy znalazła swoje odbicie także w przepisach o skutkach cofnięcia pozwu, przy czym przepisy te wskazują powoda jako stronę przegrywającą proces (art. 203 § 2 i 3 k.p.c.). Cofnięcie pozwu jest wyrazem rezygnacji powoda z dochodzenia roszczenia przed sądem, a przez to daje pozwanemu, zwłaszcza gdy już poniósł koszty, prawo żądania ich zwrotu (zob. postanowienie SN z 13.5.2011 r., V CZ 20/11, Legalis).

Zasadą jest, iż to powód, cofając pozew, jest stroną przegrywającą sprawę, a jedynie wyjątkowo obowiązek zwrotu kosztów może obciążać nie jego, a stronę przeciwną. Może to mieć miejsce w sytuacji, gdy cofnięcie pozwu wynikało z zaspokojenia powoda przez przeciwnika w toku postępowania. Niemniej strona cofająca pozew powinna każdorazowo, w piśmie złożonym w tym przedmiocie wykazać, że cofnięcie wynikało z zaspokojenia przez przeciwnika interesu skarżącego oraz że wniesienie powództwa było niezbędne do dochodzenia lub obrony swoich praw.

Sąd Okręgowy podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że to pozwanego należy uznać za przegrywającego sprawę (w zakresie powództwa cofniętego w zakresie żądanie kwoty 131.726,85 zł tytułem zwrotu nienależnego świadczenia w postaci wypłaconego kapitału kredytu) w rozumieniu przepisów o kosztach procesu (art. 98 k.p.c.), gdyż wystąpienie z pozwem przez bank (w zakresie świadczenia nienależnego obejmującego wypłacony pozwanemu kapitał kredytu) było niezbędne dla celowego dochodzenia praw powoda lub celowej obrony, co ma miejsce zwłaszcza w sytuacji cofnięcia pozwu będącego konsekwencją zaspokojenia przez pozwanego roszczenia wymagalnego w chwili wytoczenia powództwa (zob. postanowienie SN z 7.3.2013 r., IV CZ 8/13, Legalis; postanowienie SN z 8.2.2012 r., V CZ 109/11, Legalis). Pozwany w toku procesu dokonał spełnienia świadczenia. Wniesienie powództwa było celowe dla dochodzenia praw albowiem pozwany nie zaspokoił roszczenia mimo skutecznego wezwania do zapłaty (co do skuteczności wezwania do zapłaty Sąd wypowiedział się we wcześniejszych passusach uzasadnienia).

Natomiast w zakresie powództwa oddalonego, jak również powództwa cofniętego w zakresie żądania zwrotu wynagrodzenia za korzystanie z kapitału Sąd uznał pozwanego za stronę, która proces wygrała. Do cofnięcia pozwu w wyżej wymienionym zakresie nie doszło bowiem w wyniku zaspokojenia przez przeciwnika interesu powodowego banku. Pozwany nie zaspokoił roszczenia w zakresie wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, czy urealnienia kapitału.

W konsekwencji przyjąć należało, że powód wygrał proces w zakresie 63 % dochodzonego roszczenia. Powód poniósł następujące koszty procesu: 10.800,00 plus 17,00 plus 7.481,00 zł opłata sądowa od pozwu = 11.527,74 zł x 63 %= 11.527,74 zł. Pozwany poniósł koszty w postaci kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w łącznej kwocie 10.817,00 x 37 % = 4.002,29 zł. Po stosunkowym rozdziale kosztów należało zasądzić od pozwanego na rzecz powoda kwotę 7.527,45 zł.

Na podstawie przepisu 79 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z 28 lipca 2005 r. Sąd nakazał zwrócić powodowi ze Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w T. kwotę 3.978,00 zł (trzy tysiące dziewięćset siedemdziesiąt osiem złotych) tytułem połowy opłaty sądowej od pozwu cofniętego pomniejszonej o wartość opłaty minimalnej

ZARZĄDZENIE

1.  (...)

2.  (...)

3.  (...)

(...)